Leciono 5

I) Reecreva as frases utilizando advérbios. Siga o modelo:

Ili manĝas en rapida maniero. (Eles comem de maneira rápida.)

Ili manĝas rapide. (Eles comem rápidamente.)

a) Ŝi kisis lin en amika maniero. -

b) Ni forkuris en kuraĝa maniero. -

c) Mi uzas komputilon en profesia maniero. -

d) Vi fermis la pordon en forta maniero. -

e) La monstro manĝas en terura maniero. -

f) Vi rakontas historion en bela maniero. –

II) Faça perguntas e respostas com tie ou ĉ i tie/tie ĉ i , de acordo com a posição dos objetos

(mais distante ou mais próximo). Siga os modelos:

Kie estas la skribmaŝino? Kie estas la mapo?

Hi estas tie. Hi estas ĉi tie.

a) b)

c) d)

e) f)

III) Complete as frases com kio, kia, kiu, kie, kiom da, ou ĉ u :

a) ____ estas via nomo? – Mia nomo estas Paŭlo.

b) ____ estas via krajono? – Hi estas en la skatolo.

c) El ____ lando vi estas? – Mi estas el Kanado.

d) De ____ vi estas? – Mi estas de Germanio.

e) _____ estas via instruisto? – Ŝi estas Ana.

f) ____ estas tio ĉi? – Tio estas parkhorloĝo.

g) ____ vi ŝatas vinberan glaciaĵon? – Jes, mi ĝin ŝategas.

h) ____ estas la sândviĉo? – Hi estas bongusta.

i) _____ plumoj vi havas? – Mi havas dek plumojn.

j) ____ estas ĝi? – Ĉi tie.

k) ____ estas mia ĉemizo? – Mi pensas, ke via ĉemizo estas tre malbela.

l) ____ estas la palaco? – Hi estas grandega.

m) Mi ne scias _______ prunojn ni havas. Ni kalkulu!

n) ____ estas la brakoj, kruroj, piedoj, manoj, oreloj kaj kapo de Mazi? – Ili estas grandaj.

o) ____ estas la nazo? – Hi estas en la kapo.

p) El____ urbo vi venas? – Mi venas el San Paŭlo.

IV) Complete com as terminações:

-as (presente) -is (passado)

-u (imperativo) -i (infinitivo)

-o (substantivo) -a (adjetivo)

-on (substantivo acusativo) -an(adjetivo acusativo)

-oj (substantivo plural) -aj (adjetivo plural)

-ojn (substantivo plural acusativo) -ajn (adjetivo plural acustativo)

- e (advérbio)

a) Mazi kaj Karlo est___ nun en la malliberej__. (Mazi e Karlo estão agora na prisão.)

b) La leter__ est__ ĝust__ por mi. (A carta é justamente para mim.)

c) Mi fort__ am___ mi___ amik___. (Eu fortemente amo meus amigos.)

d) La lernant___ bon__ kompren___ ili__ lecion___. (Os alunos compreenderam bem sua

lição.)

e) La bon__ lernant___ saĝ__ respond__ al la instruist__. (O bom aluno sabiamente

respondeu ao professor.)

f) La kvar soldat__ forkonduk__ la monstr__ al la malliberej___. (Os quatro soldados

levaram o monstro para a prisão.)

g) Li malrapid___ rigard___ la bel___ okul__ de la princin___. (Ele lentamente olha os belos

olhos da princesa.)

h) La instruist___ demand___, ĉu mi bon___ sci___ mi___ lecion___. (O professor

perguntou se eu sei bem minha lição.)

i) Aŭlkult___ atent___ mi___ du demand___! (Escute atentamente minhas duas perguntas!)

j) Mi bonvol___ intervju___ la gardist___ de la palac___. (Eu com boa vontade entrevistei os

guardas do palacio.)

k) La instruist__ instru___ profesi___. (O professor instrui profissionalmente.)

l) Ne gustum___ la manĝaĵ__ tre rapid____. (Não saboreie a comida muito rápido.)

m) Mi kaj mi__ amik___ komunik___ leter___. (Eu e meus amigos nos comunicamos por

carta.)

n) La ĝardenist___ vol___ kalkul__ kiom da arb___ estas en la palac___ ĝarden___. (O

jardineiro quer contar quantas árvores há no jardim do palácio.)

o) Mi pov___ literum___ esperant____ vort___ tre rapid__. (Eu posso soletrar palavras do

esperanto muito rápido. Dica: transforme “esperanto” em adjetivo).

V) Reecreva as frases utilizando o sufixo aumentativo -eg. Siga os modelos:

Ĝi estas granda frukto. – Ĝi estas fruktego. (É um grande fruto [frutão]).

Vi estas tre kuraĝa. – Vi estas kuraĝega. (Você é muito corajoso.)

Vi multe manĝas. – Vi manĝegas. (Você come muito.)

a) Vi estas tre saĝa. -

b) Via ĉemizo estas tre ruĝa. -

c) La monstro havas grandan buŝon. -

d) Mi tre ŝatas studi Esperanton. -

e) La komputilo estas en la granda skatolo. -

f) La generalo havas grandan domon. -

g) Mi estas tre forta. -

f) La panjo multe petis rozojn al la paĉjo. -

g) La lernantoj multe dankis al la instruisto. -

VI) Escreva frases utilizando os verbos abaixo e os nomes das partes do corpo conforme o

modelo:

preni – pegar manĝi – comer paŝi – caminhar

flari – cheirar vidi – ver aŭdi – ouvir

turni – virar fleksi - flexionar

(manoj – preni) Ni uzas niajn manojn por preni. (Usamos nossas mãos para pegar.)

a) (buŝo – manĝi)

b) (kruroj – paŝi)

c) (nazo – flari)

d) (okuloj – vidi)

e) (oreloj – aŭdi)

f) (kolo – turni la kapon)

g) (kapo – pensi)

h) (piedoj – paŝi)

i) (kubutoj – fleksi la brakojn)

j) (genuoj – fleksi la krurojn)

VII) Respondu:

urbo – cidade literumi – soletrar vorto – palavra

1. Nu, de kie venas Mazi?

2. El kiu lando vi venas?

3. El kiu urbo vi venas?

4. De kie venas via paĉjo kaj via panjo?

5. Kie estas via libro?

6. Kiun parton de via korpo vi uzas por manĝi?

7. Kiujn partojn de via korpo vi uzas por preni?

8. Kiujn partojn de via korpo vi uzas por vidi?

9. Kiun parton de via korpo vi uzas por flari?

10. Kiujn partojn de via korpo vi uzas por paŝi ?

11. Kiujn partojn de via korpo vi uzas por aŭdi?

12. Kiun parton de via korpo vi uzas por turni vian kapon?

13. Kiujn partojn de via korpo vi uzas por fleksi viajn brakojn?

14. Kiujn partojn de via korpo vi uzas por fleksi viajn krurojn?

15. Diru al mi la partojn de la korpo, kiujn vi scias en Esperanto.

16. Diru al mi nomon de bonega filmo.

17. Ĉu vi estas bonega lernanto?

18. Ĉu vi manĝas rapide?

19. En la rakonto de Mazi, kiu intervjuas biciklistojn?

VIII) Demandu:

1. Mi venis de San Paŭlo.

2. Mia krajono estas ĉi tie.

3. Mi uzas mian nazon por flari.

4. Mi uzas miajn krurojn por paŝi.

5. Mi uzas miajn orelojn.

6. Mi uzas mian buŝon.

7. Mi uzas miajn okulojn.

8. Mi uzas miajn manojn.

9. Jes, mi pensas ke ĝi estas bonega.

10. Jes, mi kuras rapide.

11. k-o-s-m-o. (Pergunte: Soletre a palavra “kosmo”.)