Leciono 7
Cores, tiu, ĉio, ĉiu, nenio, neniu, io, iu, kiam, pli/plu
💡 Sugestão para aprender melhor: primeiro leia os textos da lição, use os cartões para memorizar o vocabulário e faça os exercícios. Só então assista ao vídeo. Assim você já conhece as palavras e as estruturas, e a compreensão fica mais fluida e prazerosa.
🎬 Vídeo-aula da lição 7 (Mazi en Gondolando)
Se o vídeo não for o da lição 7, escolha na lista dentro do player. Abrir no YouTube
Toque em uma frase para ouvir o áudio; depois toque em 🇧🇷 Traduko para ver a tradução.
📖 Rakonto (a história)
Parto 3 · Sceno 9
En la komputilejo.
Na sala de computador
Korvaks: Mi estas Korvaks! Aŭskultu! Ĉu vi aŭdas min?
Korvaks: Eu sou Korvaks! Escute! Você me ouve?
Pseŭdo-Silvja: (kapjesas) Mmmm.
Pseŭdo-Silvja: (afirma com a cabeça) Mmmm.
Korvaks: Nun! Ĉu vi vidas min?
Korvaks: Agora! Você me vê?
Pseŭdo-Silvja: (kapjesas) Mmmm.
Pseudo-Silvja: (afirma com a cabeça) Mmmm.
Korvaks: Ĉu vi parolas?
Kovaks: Você fala?
Pseŭdo-Silvja: Esperante!
Pseudo-Silvja: Em esperanto.
Korvaks: Nun, provu iri!
Korvaks: Agora, tente andar!
Pseŭdo-Silvja: Mi ne povas.
Pseudo-Silvja: Eu não posso.
Korvaks: Mi provas denove! Nun. Ĉu vi povas paŝi?
Korvaks: Eu tento de novo! Agora. Você pode andar?
Pseŭdo-Silvja: Jes, mi povas.
Pseudo-Silvja: Sim, eu posso.
Korvaks: Ĉu vi povas kuri?
Korvaks: Você pode correr?
Pseŭdo-Silvja: Ne, mi ne povas.
Pseudo-Silvja: Não, eu não posso.
Korvaks: Mi provas denove. Silvja, ĉu vi... amas min?
Korvaks: Eu tento de novo. Silvja, você... me ama?
Pseŭdo-Silvja: Ne. Mi ne amas vin. Mi malamas vin!
Pseudo-Silvja: Não. Eu não amo você. Eu odeio você!
Korvaks: Ho, Silvja!
Korvaks: Oh, Silvja!
Pseŭdo-Silvja: Ho, nun mi povas kuri! Ĝis revido!
Pseudo-Silvja: Oh, agora eu posso correr! Até a vista!
Korvaks: Silvja! Haltu! Revenu! (Li batas la komputilon.) Kio okazas?
Korvaks: Silvja! Pare! Volte! (Ele bate no computador.) O que está acontecendo?
(La komputilo produktas 6 Silvja-kopiojn.)
(O computador produz 6 cópias de Silvja.)
Sceno 10
Kanto de la Pseŭdo-Silvjaj...
Kanto das Pseudo-Silvjas...
Pseŭdo-Silvja 1: Paŝas mi.
Pseudo-Silvja 1: Anda eu.
Pseŭdo-Silvja 2: Parolas mi.
Pseudo-Silvja 2: Falo eu.
Pseŭdo-Silvja 3: Aŭdas mi.
Pseudo-Silvja 3: Escuto eu.
Pseŭdo-Silvja 4: Vidas mi.
Pseudo-Silvja 4: Vejo eu.
Pseŭdo-Silvja 5: Mi estas vi.
Pseudo-Silvja 5: Eu sou você.
Pseŭdo-Silvja 6: Vi estas mi.
Pseudo-Silvja 6: Você sou eu.
Pseûdo-Silvja 2: Ĉu vi estas mi?
Pseudo-Silvja 2: Você sou eu?
Pseŭdo-Silvja 1: Saltas mi.
Pseudo-Silvja 1: Salto eu.
Pseŭdo-Silvja 2: Naĝas mi.
Pseudo-Silvja 2: Nado eu.
Pseŭdo-Silvja 3: Kuras mi.
Pseudo-Silvja 3: Corro eu.
Pseŭdo-Silvja 4: Dancas mi.
Pseudo-Silvja 4: Danço eu.
Pseŭdo-Silvja 5: Mi estas vi.
Pseudo-Silvja 5: Eu sou você.
Pseŭdo-Silvja 6: Vi estas mi.
Pseudo-Silvja 6: Você sou eu.
Ĉiuj: Kiuj estas ni?
Todas: Quem somos nós?
Petro: Kiu estas vi?
Petro: Quem é você?
Pseŭdo-Silvjaj 1-6: Mi estas Silvja! Mi estas Silvja!...
Pseudo-Silvja 1-6: Eu sou a Silvja! Eu sou a Silvja!...
Petro: Ĉiu estas Silvja?
Petro: Cada uma é a Silvja?
Ĉiuj: Jes, ĉiu!
Todas: Sim, cada!
Petro: Ĉu ĉiu?
Petro: Cada?
Ĉiuj: Jes!
Todas: Sim!
Viro: Kiuj estas ili?
Homem: Quem são elas?
Petro: Silvjaj!
PEtro: Silvjas!
Korvaks: Ses Silvjaj! Ahhh!
Korvaks: Seis Silvjas! Ahhh!
Sceno 11
Kanto “Belaj roboj”
Canto “Belos vestidos”
Pseŭdo-Silvja 1: Via robo verda.
Pseudo-Silvja 1: Teu vestido verde.
Pseŭdo-Silvja 2: Via robo ruĝa.
Pseudo-Silvja 2: Teu vestido vermelho.
Pseŭdo-Silvja 3: Ŝia robo blua.
Pseudo-Silvja 3: Seu vestido azul.
Pseŭdo-Silvja 4: La brunan havas mi!
Pseudo-Silvja 4: O marrom tenho eu!
Pseŭdo-Silvja 5: Vere moda, bela, rava estas mia robo flava!
Pseudo-Silvja 5: Verdadeiramente da moda, belo, encantador é meu vestido amarelo!
Pseŭdo-Silvja 6: Tute plaĉa estas ankaŭ mia robo nigra-blanka.
Pseudo-Silvja 6: Totalmente agradável é também meu vestido negro-branco.
Pseŭdo-Silvja 1: La brunan ŝatas mi!
Pseudo-Silvja 1: Do marrom gosto eu!
Petro: Ĝis revido!
Petro: Até a vista!
Parto 4 · Sceno 1
En la palaca ĝardeno.
No palácio do jardim.
Silvja: (Ŝi kantas) Kapo, ŝultroj, kruroj du, piedoj du!
Silvja: (Ela canta) Cabeça, ombros, pernas duas, pés dois!
Vidu, aŭdu, spiru plu, pli kaj plu!
Veja, escute, respire mais, mais e mais!
Por muskoloj, por artikoj, bona estas gimnastiko...
Para os músculos, para as articulações, boa é a ginástica...
Mazi: Kie ni estas?
Mazi: Onde nós estamos?
Karlo: Ni estas en la ĝardeno.
Karlo: Nós estamos no jardim.
Mazi: Kie? En via ĝardeno?
Mazi: Onde? No seu jardim?
Karlo: Ne! En la Reĝa ĝardeno. Ha! Tie estas Silvja!
Karlo: Não! No jardim do Rei. Ah! Alí está a Silvja!
Mazi: Kion ŝi faras?
Mazi: O que ela está fazendo?
Karlo: Ŝi gimnastikas!
Karlo: Ela está fazendo ginástica!
Silvja:...bona estas gimnastiko... Ŝŝŝ! Kaŝu vin malantaŭ tio!
Silvja: ... boa é a ginástica... Chiii! Escontam-se atrás daquilo!
Karlo: Malantaŭ kio?
Karlo: Atrás do quê?
Silvja: Malantaŭ la statuo. Ĉu vi fartas bone?
Silvja: Atrás da estátua. Você está bem?
Karlo: Ne, malbone! Ni estas malsataj. Ĉu vi havas ion por manĝi?
Karlo: Não, mal! Nós estamos com fome. Vocêtem algo para comer?
Mazi: Ĉu vi havas horloĝon por mi?
Mazi: Você tem relógio para mim?
Silvja: Horloĝon?
Silvja: Relógio?
Mazi: Pardonu!
Mazi: Perdão!
Karlo: Jes, horloĝon! Li ŝatas horloĝojn!
Karlo: Sim, relógio! Ele gosta de relógios!
Silvja: Ŝŝŝ! Iu venas!
Silvja: Chiii! Alguém está vindo!
Mazi: Kiu paŝas?
Mazi: Quem está caminhando?
Karlo: Mi ne scias. Mi vidas nenion. Ŝŝŝ! Bone! Ho, ne! Pluvas.
Karlo: Eu não sei. Eu não vejo nada. Chiii! Bem! Oh, não! Está chovendo!
Silvja: Rigardu. Atendu min tie!
Silvja: Olhe. Esperem-me aqui!
Karlo: Bone!
Karlo: Bom!
Silvja: Atendu! Mi venos.
Silvja: Esperem! Eu voltarei.
Karlo: Kiam?
Karlo: Quando?
Silvja: Vespere, je la sepa horo vespere.
Silvja: À noite, às sete horas da noite.
Karlo: Je la sepa. Bone.
Karlo: Às sete. Bom.
Mazi: Kioma horo estas nun?
Mazi: Que horas são agora?
🔤 Vortaro (vocabulário)
📐 Gramatiko (gramática)
TIU (esse, aquele)
t-(partícula demonstrativa) + -u (indivíduo, coisa definida) = tiu Além de significar “aquela pessoa”, tiu pode significar “esse, aquele”. Tiu pode receber a marca de plural (tiuj) e o acusativo (tiun, tiujn).
Kiu estas tiu? – Tiu estas la princino.
Quem é aquela? – Aquela é a princesa.
Kiuj estas tiuj? – Tiuj estas la princinoj.
Quem são aquelas? – Aquelas são as princesas.
Tiu virino estas dika.
Essa/Aquela mulher é gorda.
Tiu ĉi virino estas maldika.
Esta mulher é magra.
ĈIO (tudo)
ĉi (partícula que indica totalidade) + -o (coisa indefinida) = ĉio
tudo, todas as coisas
Ĉio, kiun vi bezonas, estas amo.
Tudo o que você precisa é de amor.
Ŝi forportis ĉion.
Ela levou tudo.
ĈIU (todo, cada um)
ĉi- (partícula que indica totalidade) + -u (indivíduo, coisa definida) = ĉiu
Ĉiu - todo/cada um
singular
Ĉiuj
todos
Ĉiu el la tri knaboj havas du pomojn.
Cada um dos três meninos tem uma maçã.
Ĉiuj tri knaboj havas ses pomojn.
Todos os três meninos têm seis maçãs.
NENIO (nada)
“Neni” é uma partícula que indica ausência. A terminação –o, dos correlativos, indica coisa indefinida. Uma ausência de algo indefinido é nada. Nenio = nada. Vamos lembrar do que Karlo disse no filme:
Karlo: Mi vidas nenion.
Não vejo nada.
Mi havas nenion. (Não tenho nada.) – Mi ne havas nenion.(Não usamos negação dupla em Esperanto.)
NENIU (ninguém, nenhum)
A terminação –u, dentro dos correlativos, significa indivíduo ou coisa definida. A ausência de um indivíduo é ninguém. A ausência de uma coisa definida é nenhum.
Mi vidas neniun.
Não vejo ninguém.
Neniu mono estas en mia poŝo.
Nenhum dinheiro está no meu bolso.
IO (algo)
i- (partícula que indefine) + -o (coisa indefinida) = io (algo)
Ni devas fari ion rapide.
Devemos fazer algo rápido.
Estas io sur la tablo.
Há algo sobre a mesa.
IU (alguém, algum)
i- (partícula que indefine) + -u (indivíduo ou coisa definida) = iu (alguém, algum)
Iu ripozas en la palaca ĝardeno.
Alguém repousa no jardim do palácio.
Iu afero okazas.
Alguma coisa está acontecendo.
TIO ou TIU? ĈIO ou ĈIU? NENIO ou NENIU? IO ou IU?
Se você se lembra da diferença entre o uso de KIO e KIU, conforme vimos na lição anterior, você já sabe diferenciar o uso entre TIO e TIU, ĈIO e ĈIU, pois as regras são as mesmas. Vimos que os correlativos terminados em –o (como kio, tio e ĉio) possuem valor de substantivo, e portanto não podem vir acompanhados de outros substantivos. Logo, é errado dizer:
Kio frukto estas tiu? –
O que fruta é essa?
Tio frukto estas pomo.
Isso fruta é maçã.
Ĉio pomo estas bongusta.
Tudo maçã é gostosa.
Nenio pomo estas malbonsgusta.
Nada maçã é ruim.
Io frukto estas malbongusta.
Algo fruta é ruim.
Repare nas traduções que correspondem a kio, tio, ĉio e nenio. Felizmente em português dispomos de expressões pelas quais, ao traduzir, podemos perceber o erro. Da mesma forma que é incorreto dizer “O que fruta é esta?” é também errado dizer “Kio frukto estas tio?”, e assim por diante. Vejamos as formas corretas:
Kiu frukto estas tiu? –
Que fruta é essa?
Tiu frukto estas pomo.
Essa fruta é maçã.
Ĉiu pomo estas bongusta.
Toda maçã é gostosa.
Neniu pomo estas malbongusta.
Nenhuma maçã é ruim.
Iu frukto estas malbongusta.
Alguma fruta é ruim.
- Repare no esquema a seguir como os correlativos terminados em –u aceitam vir seguidos de substantivos. Já os terminados em –o não aceitam. Tiu frukto... Tio frukto... - Os correlativos terminados em –o geralmente não são pluralizados. Em português, nunca ou dificilmente dizemos “issos”, “tudos” ou “nadas”; da mesma forma, não dizemos tioj, ĉioj, nenioj ou kioj. Já os correlativos terminados em –u, como vimos, podem receber a
marca de plural (kiuj, tiuj, ĉiuj, neniuj).
- “Afero” significa “coisa”. Os correlativos terminados em –o correspondem aos terminados
em –u mais a palavra “afero”. Veja:
Kio estas tio? = Kiu afero estas tiu afero?
O que é isso? = Que coisa é essa coisa?
Tio estas kesto. = Tiu afero estas kesto.
Isto é uma caixa. = Esta coisa é uma caixa.
Ĉio restis kiel antaŭe. = Ĉiu afero restis kiel antaŭe.
Tudo ficou como antes. = Cada coisa ficou como antes.
Kion bonan vi trovis tie? = Kiujn bonajn aferojn vi trovis tie?
O que de bom você encontrou lá? = Que coisas boas você encontrou lá?
Nenion interesan mi trovis. = Neniun interesan aferon mi trovis.
Não encontrei nada interessante. = Não encontrei nenhuma coisa interessante.
KIAM (Quando)
ki- (partícula que pergunta) + -am (tempo) = kiam (quando)
Kiam vi studas esperanton?
Quando você estuda esperanto?
Kiam mi estas laca, mi volas ripozi.
Quando eu estou cansado, eu quero repousar .
Sentenças com mais de um verbo:
Quando um verbo vem seguido de outro, o segundo geralmente toma a terminação –i do infinitivo. –as… -i –u… –i
Ĉu vi povas kuri?
Você pode correr?
Nun, provu iri!
Agora, tente correr!
Kion vi volas manĝi?
O que você quer comer?
Verbos sem sujeito : verbos impessoais. Assim como em português, em esperanto
também há verbos impessoais.
Pluvas. (está chovendo.)
Estas sune.
Está ensolarado, faz sol.
Em esperanto, é comum usar advérbios onde usamos preposição+substantivo em
português.
Mi parolas esperante.
Eu falo em esperanto.
Li laboras nokte.
Ele trabalha à noite.
Ekzemple... (Por exemplo...)
PLI / PLU (mais)
Ambas palavras traduzem-se como “mais”. No entanto, possuem significados diferentes: PLI indica um grau mais alto, maior quantidade, comparação. PLU indica continuação, mostra que a ação ou o estado não acabou. É uma palavra que se relaciona a tempo ou a espaço.
Mi estas pli malsata.
Estou com mais fome. - Indica o grau da fome.
Legu plu. (Leia mais. – Continue lendo.)
Spiru plu. (Respire mais.)
Ne haltu, iru plu.
Não pare, siga mais. – Continue seguindo. Indica espaço.
Mi ne deziras pli da kafo.
Não quero mais café. – Maior quantidade.
Mi ne deziras plu kafon. (Não quero mais café. – Antes eu desejava, mas agora não continuo a desejar. Posso querer outra coisa. Neste caso não usamos “da” porque não se refere à quantidade.)
🎧 Praktikado per legado (prática pela leitura)
Paĝo el la taglibro de Karol
Mia kara taglibro, ĉu vi volas scii, kia estis mia tago hodiaŭ? Atentu, kaj mi rakontos al vi.
Je la sepa horo matene, mi malfermis miajn okulojn – la vekhorloĝo sonis. Poste, mia patrino venis al mia dormoĉambro por veki min kaj diris: “Bonan matenon, mia kara filino!” – “Kioma horo estas, panjo?” – “Estas la sepa horo matene. Estas jam horo por vekiĝi. Ho, terure! – mi pensis. Mi ne volis vekiĝi, mi estis tiel laca, mi volis plu dormi kaj faris nenion pli. Sed mi devis iri al la lernejo.
Mi surmetis mian ĉemizon, mian bluzon, mian pantalonon kaj miajn ŝuojn. Poste, mi iris al la banĉambro kaj lavis miajn manojn kaj vizaĝon.
Estis horo por matenmanĝi. Mi trinkis kafon kun lakto, kaj manĝis panon kaj fruktojn. La matenmanĝo, kiun mia patrino faris al mi, estis tre bongusta. Estis tre simpla mantenmanĝo, sed kiam nia patrino preparas, estas ĉiam tute bongusta, ĉu ne? Post tiu bonega manĝaĵo, mi feliĉe iris al la lernejo. Kiam mi alvenis tie, mi vidis knabineton, kiu ploris. “Kio okazis al vi, eta knabino? Ŝi diris al mi ke iu el ŝiaj amiketoj ĵetis pilkon, kaj akcidente la pilko batis ŝin kiam ŝi kuris, do ŝi falis. Sed la afero ne estis granda problemo, mi pensas. “Ne ploru plu”, mi diris. “Via amiko ne estas kulpa, kaj la doloro forestos tre rapide. Ŝi estas tre rava knabino. Mi pensas, ke ĉiuj infanoj necesas nian atenton kaj amon. Mi demandis al ŝi: “Do, vi ĉesos plori? Ŝi kapjesis kaj viŝis ŝian vizaĝon per la mano. Kiam ŝi ĉesis plori, mi eniris mian klasĉambron.
Poste, en la klaso, la instruisto diris: “Bonan matenon! Kaj ĉiuj lernantoj respondis: “Bonan matenon ni deziras al vi. “Dankon”, dankis la instruisto. Unue li kontrolis kiuj lernantoj ĉeestis kaj kiuj forestis la klason. Post tio, li diris: “Karaj lernantoj, aŭskultu min atente. Se vi ĉiuj deziras bone paroli esperante, vi devas multe legi, studi kaj paroli la lingvon ĉiam kiam vi povas. Multe ripetu vortojn kaj frazojn. Vi povas esti laca por ripeti, sed vi certe lernos pli bone per konstanta ripetado. Hodiaŭ ni lernos pri koloroj. Malfermu viajn librojn kaj ripetu post mi, kun forta voĉo, la sekvajn frazojn: La kato kaj la hundo estas nigraj. La ĉielo estas blua. La luno kaj la steloj estas blankaj. La nuboj estas blankaj, sed kiam pluvas, ili estas grizaj. La suno estas flava, sed je la sepa horo matene aŭ je la sepa horo vespere, ĝi estas oranĝa aŭ ruĝa. La rozoj estas ruĝaj, flavaj blankaj aŭ rozaj. La tero estas bruna. La folioj de la arboj estas verdaj. Ŝiaj okuloj estas tiel blua kiel la ĉielo. Ŝiaj haroj estas tiel flavaj kiel la koloro de la mielo. Kiuj lernantoj atente studis esperanton hodiaŭ? Ĉiuj lernantoj studis atente. Ni ĉiuj tre ŝatas tiun lingvon.
Post la klaso de Esperanto, ĉiuj la lernantoj gimnastikis. La instruistino de gimnastiko diris: “Spiru plu kaj movu vian tutan korpon. Gimnastiko estas bona por artikoj kaj por ĉiuj viaj muskoloj. Ankaŭ, karaj lernantoj, atentu pri la danco. Se vi deziras havi bonan korpon, vi povas danci. Ĝi estas tre plaĉa ekzerco por viaj korpoj kaj spiritoj. Kiam ĉiuj klasoj finiĝis, mi devis iri hejmen. Sed mi havis etan surprizon: pluvis! Mi devis kuri rapide por ne esti tiel malseka. Kaj tio, certe, ankaŭ estis tre bona ekzerco, sed ne tre plaĉa en la malvarma pluvo.
Vocabulário do texto
📚 Leitura complementar
7 - Longa vojaĝo – Longa viagem
Antaŭ iom da tempo mi faris longan kaj interesan vojaĝon kun amiko.
Há algum tempo eu fiz uma longa e interessante viagem com um amigo.
Ni ekveturis de ĉi tie per trajno al la flughaveno.
Nós partimos daqui de trem ao aeroporto.
Poste ni flugis dum 11 (dek unu) horoj! Kiam ni alvenis ni estis lacaj sed tre gajaj.
Depois nós víamos durante 11 horas! Quando chegamos estávamos cansados mas felizes.
Ni devis stari en longa vico por montri la pasporton kaj vizon.
Nós devemos ficar em pé em uma longa fila para mostrar o passaporte e o visto.
La kontrolado pasis senprobleme.
O controle passou sem problema.
Finfine en Pekino, la ĉefurbo de Ĉinio - kia mirinda urbego!
Finalmente em Pequim, a capital da China – que grande cidade maravilhosa!
Ial nia ĉina amikino ne estis en la flughaveno por renkonti nin.
Por alguma razão nossa amiga chinesa não estava no aeroporto para nos encontrar.
"Kion fari nun?" ni pensis. Multaj viroj kriis "Taksio, taksio?!".
“O que fazer agora?” pensamos. Muitos homens gritavam “Táxi, táxi?!”
Ĉar ni ne vidis iujn busojn ni decidis preni taksion.
Porque nós não vimos ônibus algum decidimos pegar um táxi.
Ni montris adreson al unu taksiŝoforo kaj li afable helpis pri la pakaĵo.
Nós mostramos o endereço a um motorista de táxi e ele afavelmente ajudou com a bagagem.
Bedaŭrinde ni ne komprenis kion li diris kaj li ne komprenis nin...
Infelizmente nós não compreendemos o que ele dizia e ele não nos compreendeu.
Post preskaŭ unu horo en la taksio ni alvenis kaj nia amikino salutis nin kun granda rideto.
Depois de quase uma hora no táxi chegamos e nossa amiga nos saudou com um grande sorriso.
Montriĝis ke ŝi ne povis veni al la flughaveno ĉar ŝia frateto estis iom malsana kaj ŝiaj gepatroj laboris.
Ela mostrou que não pôde vir ao aeroporto porque seu irmãozinho estava um pouco doente e seus pais trabalhavam.
Ho, mi havis vere bonan tempon en Pekino kun miaj geamikoj! Iam mi ŝatus reveni...
Oh, eu tive verdadeiramente um bom tempo em Pequim com meus amigos! Algum dia eu gostaria de voltar...
Vocabulário
ind - Sufixo - digno/a de ser feito/a, meritório/a. Miri (admirar) Mirinda urbo (cidade
✏️ Ekzercoj (exercícios)
I) Complete com tio, tiu, ĉ io, ĉ iu, io, iu, nenio ou neniu de acordo com as traduções. Atente
para o plural, o acusativo e a partícula de aproximação “ĉi”.
1) _____ sonorilo estas flava. (Este sino é amarelo.)
2) ____ interesa okazis. (Algo interessante aconteceu.)
3) _____ amas mi. (Eu amo alguém.)
4) _____ amas min. (Alguém me ama.)
5) _____ okazas bone. (Tudo está ocorrendo bem.)
6) _____ okazis al li. (Nada aconteceu a ele.)
7) ______ aferoj estas en viaj manoj. (Algumas coisas estão em suas mãos.)
8) ______ estas mia paĉjo. (Aquele é meu pai.)
9) ______ gimnastikas nun. (Ninguém faz ginástica agora.)
10) ______ lernanto havas unu libron. (Cada aluno tem um livro.)
11) _______ estas ilia. (Isso é deles.)
12) _______ fermis la budon. (Ninguém fechou a tenda.)
13) Ĉu vi pensas ke oni devas pardoni al _______? (Você acha que se deve perdar a todos?)
14) Ĉu vi trinkis ________? (Você bebeu tudo?)
15) Ĉu vi volas manĝi ____? (Você quer comer algo?)
16) Ili scias ________. (Eles não sabem nada.)
17) Kio estas ______? - _______ estas mia rava kaj moda robo. (O que é isso? – Isto é meu
vestido encantador e da moda.)
18) Kiu estas ________? (Quem são aqueles?)
19) La lernantoj ripetis ______ frazon. (Os alunos repetiram cada frase.)
20) La raportisto intervjuis _________. (O reporter entrevistou a todos.)
21) Li devas forporti ________ keston. (Ele deve levar cada caixa.)
22) Malfermu ______ skatolojn. (Abra todas as caixas.)
23) Mazi volas manĝi ________ stangon. (Mazi não queria comer nenhuma barra.)
24) Mi volas surmeti ________ brunan puloveron. (Quero vestir esta blusa de lã.)
25) Ni vidas _________ kospoŝipon. (Nós não vemos nenhuma nave espacial.)
26) Ŝi malamas _________. (Ela não odeia ninguém.)
27) Vi portas _______ aferojn. (Você carrega algumas coisas.)
28) Ĉu vi povas fari _____ por mi? (Você pode fazer isso para mim?)
II) Responda as perguntas usando “neniu”. Siga o modelo:
Ĉu iu povas iri al la fruktobudo nun? (Alguém pode ir à tenda de frutas agora?)
Ne, neniu povas iri al la fruktobudo nun. (Não, ninguém pode ir à tenda de frutas agora.)
a) Ĉu iu povas danci ĉi tie? - Ne, _______ povas danci ___ _____.
b) Ĉu iu volas havi ion por manĝi? –
c) Ĉu iu havas modan kaj ravan robon? –
d) Ĉu iu povas salti du metrojn? –
e) Ĉu iu fartas malbone? –
f) Ĉu iu tie ĉi parolas portugale? –
III) Escreva frases usando “kiam” conforme o modelo:
(laca – ripozi) Kiam mi estas laca, mi volas ripozi. (Quando estou cansado, eu quero
repousar.)
a) (malsata – manĝi)
b) (soifa – trinki akvon)
c) (malvarma – surmeti puloveron)
d) (malseka – viŝi min)
e) (ŝvita – duŝi min)
IV) Reescreva as frases usando diferentes cores e coisas. Siga o modelo:
(ĉemizo – verda) La koloro de mia ĉemizo tute plaĉas al mi. Ĝi estas verda.
A cor da minha camisa totalmente me agrada. Ela é verde.
a) (roboj – ruĝaj)
b) (motorciklo – nigra)
c) (biciklo –griza)
d) (floroj – flavaj)
e) (domo – blua)
f) (horloĝo – oranĝa)
V) Reescreva as frases substituindo a construção preposição + substantivo por um
advérbio. Siga o modelo:
Ĉu vi scias kiel diri tiun vorton en la angla?
Ĉu vi scias kiel diri tiun vorton angle? (Você sabe dizer essa palavra em inglês?)
a) Ĉu vi scias kiel diri tiun vorton en esperanto?
b) Ĉu vi parolas en la portugala?
c) Ĉu vi scias paroli en la franca?
d) Ĉu vi gimnastikas en la vespero?
VI) Faça perguntas e respostas usando “kiuj” e ĉiuj” conforme o modelo:
( librojn) Kiuj lernantoj havas librojn? - Ĉiuj lernantoj havas librojn.
(Quais alunos têm livros? – Todos os alunos têm livros.)
a) (krajonojn)
b) (kajerojn)
c) (skrapgumojn)
Agora siga respondendo de acordo com o mesmo modelo:
d) Kiuj knaboj kuras rapide? – ______ knaboj _______ rapide.
e) Kiuj viroj havas fortajn muskolojn? –
f) Kiuj virinoj havas flavajn harojn? –
g) Kiuj knabinoj ploras? –
VII) Escolha as alternativas que melhor completam cada frase:
1. Li havas problemon en la okuloj. Li ne _____ bone.
a) staras b) vidas c) serĉas
2. La instruitisto demandis al la lernantoj ĉu ili faris liajn ekzercojn, kaj ili _______.
a) plaĉis b) kapjesis c) kaŝis
3. Ni devas _______ la buson.
a) atendi b) provi c) paŝi
4. Ni ______ en la akvo.
a) pluvas b) ŝatas c) naĝas
5. Gimnastiko estas bona por ________ .
a) artikoj b) paŝo c) tute
6. Ni ne povas ______ sub la akvo.
a) paŝi b) spiri c) naĝi
7. La rezulto de mia ekzerco ne estis bona, mi devas provi _______.
a) denove b) vere c) tuta
8. Mi ne scias kie estas mia robo. Iu ______ ĝin.
a) kaŝis b) plaĉis c) povis
9. La vendisto havas maŝinon, kiu povas _______ puloverojn.
a) fermi b) produkti c) kopii
10. Vi min ne komprenas. Mi pensas ke vi ne _____ bone.
a) batas b) aŭdas c) spiras
VIII) Respondu:
1. Ĉu vi aŭdas bone?
2. Kion faras la princino?
3. Ĉu via paĉjo vidas bone?
4. Ĉu vi parolas multe kun viaj amikoj?
5. Ĉu vi parolas la anglan lingvon?
6.Ĉu vi parolas esperante?
7. Ĉu vi povas kuri dek kilometrojn?
8. Via amiko ne estas feliĉa kaj ploras (chora). Vi ne scias, kiu estas la problemo. Kion vi
povas demandi?
9. Ĉu vi paŝas multe?
10. Ĉu vi scias naĝi?
11. Ĉu vi dancas bone?
12. Ĉu vi povas kuri rapide?
13. Kiuj lernantoj havas librojn? Ĉiuj lernantoj havas librojn. Kiuj lernantoj havas plumojn?
14. Ĉu vi havas robojn? Kiom da roboj vi havas?
15. Kiun koloron vi preferas?
16. Ĉu vi pensas ke via ĉemizo estas moda kaj rava?
17. Ĉu vi havas modan robon?
18. Ĉu vi havas fortajn muskolojn?
19. Kion oni povas fari por havi fortajn muskolojn?
20. Ĉu vi faras gimnastikon?
21. Gimnastiko estas bona por kio?
22. Kion vi ne povas fari kiam vi estas sub la akvo?
23. Ĉu vi kantas bone?
24. Kio estas “Cristo Redentor”?
25. Ĉu pluvas nun?
26. Kiam venos la princino, ĉu matene, vespere, aŭ nokte? Je kioma horo?
27. Kiu estas la koloro de viaj haroj (cabelos)?
IX) Demandu:
1. Mi preferas la bluan koloron.
2. Ŝi preferas la ruĝan koloron.
3. La koloro de miaj haroj estas flava.
4. La koloro de la haroj de mia panjo estas nigra.
5. “Bom Dia Brasil” estas matene.
6. “Vídeo Show” estas posttagmeze.
7. “Fantástico” estas nokte.
8. Jes, mi vidas kaj mi aŭdas bone.
9. Ne, mi ne parolas la ĉinan lingvon.
10. Jes, mi ŝatas danci.
11. Ne, mi ne kantas tre bone.
12. Jes, ĝi estas moda kaj rava.
13. Jes, mi faras gimnastikon por muskoloj kaj artikoj.
14. Jes, mi havas tre fortajn muskolojn.
👁️ Ver as respostas da lição 7
b) Bildoj
1. paŝas 2. aŭdas 3. provos/provas 4. kaŝos – statuo 5. atendas
6. kantas 7. spiri 8. kapjesas 9. parolas 10. batas
11. vidas 12. saltas 13. naĝas 14. kuras 15. dancas
16. gimnastikas 17. robo 18. muskoloj 19. artiko 20. statuo
21. pluvas/pluvo
I)
1. Ĉi tiu/tiu ĉi 2. Iu 3. Iun 4. Iu 5. Ĉio 6. Nenio 7. Iuj 8. Iu 9. Neniu 10. Ĉiu
11. Tio 12. Neniu 13.ĉiuj 14. ĉion 15. ion 16. nenion 17.tio – ĉi tio/tio ĉi 18. tiuj 19. ĉiun 20.ĉiujn
21. ĉiun 22. ĉiujn 23. neniun 24. tiun 25. neniun 26. neniun 27. iujn 28. tiun
II)
a) Neniu povas danci ĉi tie. b) Ne, neniu volas havi ion por manĝi. c) Ne, neniu havas modan kaj ravan robon.
d) Ne, neniu povas salti du metrojn. e) Ne, neniu fartas malbone. f) Ne, neniu tie ĉi parolas portugale.
III)
a) Kiam mi estas malsata mi volas manĝi. b) Kiam mi estas soifa mi volas trinki akvon.
c) KIam mi estas malvarma mi volas surmeti poloveron. d) Kiam mi estas malseka mi volas viŝi min.
e) Kiam mi estas ŝvita mi volas duŝi min.
IV)
a) La koloro de miaj roboj tute plaĉas al mi. Ili estas ruĝaj.
b) La koloro de mia motrociklo tute plaĉas al mi. Ĝi estas nigra.
c) La koloro de mia biciklo tute plaĉas al mi. Ĝi estas griza.
d) La koloro de miaj floroj tute plaĉas al mi. Ili estas flavaj.
e) La koloro de mia domo tute plaĉas al mi. Ĝi estas blua.
f) La koloro de mia horloĝo tute plaĉas al mi. Ĝi estas oranĝa.
V) a) Ĉu vi scias kiel diri tiun vorton esperante?
b) Ĉu vi parolas portugale?
c) Ĉu vi scias paroli france?
d) Ĉu vi gimnastikas vespere?
VI)
a) Kiuj lernantoj havas krajonojn? – Ĉiuj lernantoj havas krajonojn.
b) Kiuj lernantoj havas kajerojn? – Ĉiuj lernantoj havas kajerojn.
c) Kiuj lernantoj havas skrapgumojn? – Ĉiuj lernantoj havas skrapgumojn.
d) Ĉiuj knaboj kuras rapide.
e) Ĉiuj viroj havas fortaj muskoloj.
f) Ĉiuj virinoj havas flavajn harojn.
g) Ĉiuj knabinoj ploras.
VII) 1. b 2. b 3. a 4. c 5. a 6. b 7. a 8. a 9. b 10. b
VIII) Respondu
1.Jes, mi aŭdas bone. / Ne, mi ne aŭdas bone.
2. Ŝi kapjesas.
3. Jes, ŝi vidas bone. / Ne, ŝi ne vidas bone.
4. Jes, mi parolas multe kun miaj amikoj. / Ne, mi ne parolas multe kun miaj amikoj.
5. Jes, mi parolas la anglan ligvon./ Ne, mi ne parolas la anglan lingvon.
6. Jes, mi parolas esperante./ Ne, mi ne parolas esperante.
7. Ne, mi ne povas kuri dek kilometronj./ Jes, mi povas kuri dek kilometrojn.
8. Kio okazis?
9. Jes, mi paŝas multe./ Ne, mi ne paŝas multe.
10. Jes, mi scias naĝi. / Ne, mi ne scias naĝi.
11. Jes, mi dancas bone./ Ne, mi ne dancas bone.
12. Jes, mi povas kuri rapide./ Ne, mi ne povas kuri rapide.
13. Ĉiuj lernantoj havas plumojn.
14. Ne, mi ne havas robojn. / Jes, mi havas robojn. Mi havas (número) robojn.
15. Mi preferas la bluan/verdan/ruĝan... koloron.
16. Jes, ĝi estas moda kaj rava./ Ne, ĝi ne estas moda kaj rava.
17. Jes, mi havas modan robon. /Ne, mi ne havas modan robon.
18. Jes, mi havas fortajn muskolojn./Ne, mi ne havas fortajn muskolojn.
19. Oni povas gimnastiki.
20. Jes, mi faras gimnastikon./Ne, mi ne faras gimnastikon.
21. Gimnastiko estas bona por muskoloj kaj artikoj.
22. Kiam mi estas sub la akvo, mi ne povas spiri.
23. Jes, mi kantas bone./Ne, mi ne kantas bone.
24. Ĝi estas statuo.
25. Jes, pluvas./Ne, ne pluvas.
26. Ŝi venos vespere, je la sepa horo.
27. Mia haroj estas nigraj/grizaj/blankaj/flavaj/ruĝaj.
IX) Demandu
1. Kiun koloron vi preferas? 2. Kiun koloron ŝi preferas?
3. Kiu estas la koloro de viaj haroj? 4. Kiu estas la koloro de la haroj de via panjo?
5. Kiam estas Bom Dia Brasil? 6. Kiam estas Vídeo Show?
7. Kiam estas Fantástico? 8. Ĉu vi vidas kaj aŭdas bone?
9. Ĉu vi parolas la ĉinan lingvon? 10. Ĉu vi ŝatas danci?
11. Ĉu vi kantas bone?
12. Ĉu ... estas moda kaj rava? / Ĉu vi pensas ke mia ĉemizo estas moda kaj rava? / Ĉu ĝi estas moda kaj rava?
13. Ĉu vi faras gimnastikon por muskoloj kaj artikoj?
14. Ĉu vi havas fortajn muskolojn?
Conheça outras coisas do Saniga: suplementos naturais, perfumes e produtos para divulgar o Esperanto.
🌿 Suplementos 🌸 Perfumes 🌟 Loja Esperanto Visitar o Saniga