Leciono 8
Futuro, ordinais, horas, -on-, je, si/sia, acusativo de direção, -ad-
💡 Sugestão para aprender melhor: primeiro leia os textos da lição, use os cartões para memorizar o vocabulário e faça os exercícios. Só então assista ao vídeo. Assim você já conhece as palavras e as estruturas, e a compreensão fica mais fluida e prazerosa.
🎬 Vídeo-aula da lição 8 (Mazi en Gondolando)
Se o vídeo não for o da lição 8, escolha na lista dentro do player. Abrir no YouTube
Toque em uma frase para ouvir o áudio; depois toque em 🇧🇷 Traduko para ver a tradução.
📖 Rakonto (a história)
Parto 4 · Sceno 2
Horloĝo sonas.
O relógio soa.
Voĉo: Estas la oka horo.
Voz: São oito horas. [É a oitava hora.]
Petro: (telefone) Halo? Ne, mi ne havas tempon. Mi matenmanĝas.
Petro: (ao telefone) Alô! Não, eu não tenho tempo. Estou tomando o café da manhã.
Voĉo: Estas la unua horo.
Voz: É uma hora. [É a primeira hora.]
Petro: Halo? Ne, mi ne havas tempon. Mi tagmanĝas.
Petro: Alô? Não, eu não tneho tempo. Estou almoçando.
Voĉo: Estas la sepa horo.
Voz: São sete horas. [É a sétima hora.]
Petro: Halo? Ne, mi ne havas tempon. Mi vespermanĝas.
Petro: Alô? Não, eu não tenho tempo. Estou jantando.
Voĉo: Estas la naŭa horo.
Voz: São nove horas. [É a nona hora.]
Petro: Halo? Ne, mi ne havas tempon. Mi banas min.
Petro: Alô? Não, eu não tenho tempo. Eu me banho.
Voĉo: Estas la deka horo.
Voz: São dez horas. [É a décima hora.]
Petro: Halo? Ne, ne! Mi iras dormi. Bonan nokton!
Petro: Alô? Não, não! Eu vou dormir. Boa noite!
Sceno 3
Denove en la palaco.
De novo no palácio.
Reĝino: La unua horo. Estas tempo por tagmanĝi!
Reĝino: Um hora. É hora de almoçar. *É tempo para almoçar.+
(Al la Reĝo) Tagmanĝo, kara!
(Ao Rei) Almoço, querido!
Reĝo: Tuj mi venos!
Rei: Imediatamente eu irei!
Reĝino: Tagmanĝo, Silvja!
Rainha: Almoço, Silvja!
Silvja: Mi fartas malbone. Mi manĝos en mia ĉambro.
Silvja: Estou mal. Eu comerei no meu quarto.
Reĝino: Kio doloras vin?
Rainha: O que dói em você?
Silvja: Mi havas fortan kapdoloron.
Silvja: Eu tenho uma forte dor de cabeça.
Petro estas kuracisto, kaj li akceptas pacientojn.
Petro é médico, e ele aceita pacientes.
Voĉo: Kapdoloro, stomakdoloro, dentdoloro, dorsdoloro.
Voz: Dor de cabeça, dor de estômago, dor de dente, dor nas costas.
Petro: Envenu! Kio doloras vin?
Petro: Entre! O que te dói?
Paciento 1: Mi havas fortan kapdoloron.
Paciente 1: Tenho uma forte dor de cabeça.
Petro: Kapdoloron? Jen medikamento.
Petro: Dor de cabeça? Eis um medicamento.
Paciento 1: Mi dankas vin!
Paciente 1: Eu te agradeço!
Petro: Sekva! Kio doloras vin?
Petro: Próximo! O que dói em você?
Paciento 2: Mi havas stomakdoloron.
Paciente 1: Eu tenho dor de estômago.
Petro: Stomakdoloron? Jen medikamento.
Petro: Dor de estômago? Eis um medicamento.
Paciento 2: Mi dankas vin!
Paciente 2: Eu te agradeço!
Petro: Sekva! Kio doloras vin?
Petro: Seguinte! O que te dói?
Paciento 3: Mi havas fortan dentdoloron.
Paciente 3: Eu tenho uma forte de de dente.
Petro: Dentdoloron? Jen medikamento.
Petro: Dor de dente? Aqui está um medicamento.
Paciento 3: Mi dankas vin!
Paciente 3: Eu te agradeço!
Petro: Sekva! Kio doloras vin?
Petro: Próximo! O que te dói?
Paciento 3: Mi havas dorsdoloron.
Paciente 3: Eu tenho dor nas costas.
Petro: Dorsdoloron? Jen medikamento.
Petro: Dor nas costas? Eis um medicamento.
Paciento 3: Mi dankas vin!
Paciente 3: Eu te agradeço!
La ĉambro de Silvja en la reĝa palaco.
O quarto da Silvja no palácio real.
Reĝino: Vi havas kapdoloron? Iru en vian ĉambron kaj ripozu!
Rainha: Você tem dor de cabeça? Vá ao seu quarto e repouse!
(Al servistoj) La princino tagmanĝos en sia ĉambro!
(Aos empregados) A princesa almoçará em seu quarto!
(Al la Reĝo) Silvja malbone fartas, ŝi havas kapdoloron.
(Ao Rei) A Silvja está mal, ela tem dor de cabeça.
Reĝino: Ŝi havas kapdoloron. Ŝi tagmanĝos en sia ĉambro.
Rainha: Ela tem dor de cabeça. Ela almoçará em seu quarto.
Sceno 6
Reĝino: Lia.
Rainha: Dele [seu].
Reĝo: Ŝia. Ŝia tranĉilo.
Rei: Dela [seu]. A faca dela [sua faca].
Reĝino: Lia tranĉilo. Lia forko.
Rainha: A faca dele [sua faca]. O garfo dele.
Reĝo: Ŝia forko. Ŝia glaso.
Rei: O garfo dela. O copo dela.
Reĝino: Lia glaso. Lia telero.
Rainha: O copo dele. O prato dele.
Reĝo: Ŝia bovlo.
Rei: A tigela dela.
Reĝino: Lia krono.
Rainha: A coroa dele.
Rego: Ŝia krono.
Rei: A coroa dela.
Sceno 7
Silvja en la dormoĉambro.
Silvja no quarto de dormir.
Silvja: Kapdoloro! Ho!
Silvja: Dor de cabeça! Oh!
Ekster la palaco unu Pseŭdo-Siljva paŝas preter la Reĝino.
Fora do palácio uma Pseudo-Silvja caminha perto da Rainha.
Reĝino: Saluton, Silvja! Ĉu vi ankoraŭ malsanas?
Rainha: Olá, Silvja! Você ainda está doente?
Pseŭdo-Silvja: Mi? Malsanas?! Ne, mi estas tute sana!
Pseudo-Silvja: Eu? Doente?! Não, eu estou totalmente sã!
Reĝino: Kien vi iras?
Rainha: Aonde você vai?
Pseŭdo-Silvja: Mi iras al la naĝejo. Ĝis!
Pseŭdo-Silvja: Eu vou à piscina. Até!
Reĝino: Agrablan naĝadon, kara!
Rainha: Agradável natação, querida!
Alia Pseŭdo-Silvja paŝas preter la Reĝo.
Outra Pseudo-Silvja caminha perto do Rei.
Reĝo: Saluton, Silvja! Kiel vi fartas nun? Ĉu pli bone?
Rei: Olá, Silvja! Como você está agora? Melhor?
Pseŭdo-Silvja2: Ĉu pli bone? Ho, jes!
Pseudo-Silvja2: Melhor? Oh, sim!
Reĝo: Bone, bone, bone. Kien vi iras nun?
Rei: Bem, bem, bem. Aonde você vai agora?
Pseŭdo-Silvja2: Mi iras al la tenisludejo. Ĝis!
Pseudi-Silvja2: Eu vou à quadra de tênis. Até!
Reĝo: Agrablan ludadon, kara!
Rei: Agradável jogada, querida!
(Al la Reĝino) Silvja jam pli bone fartas. Ŝi ludas tenison.
(À Rainha) Silvja já está melhor. Ela joga tênis.
Reĝino: Ĉu ŝi ludas tenison? Ne, tute ne! Ŝi naĝas nun!
Rainha: Ela joga tênis? Não, absolutamente não! Ela está nadando agora!
Tria Pseŭdo-Silvja preter-rajdas sur ĉevalo.
Terceira Pseudo-Silvja passa andando de cavalo.
Pseŭdo-Silvja3: Saluton, Panjo! Saluton, Paĉjo! Ĝis!
Pseudo-Silvja3: Olá, Mamãe! Olá, Papai! Até!
🔤 Vortaro (vocabulário)
📐 Gramatiko (gramática)
FUTURO (-OS)
Para o futuro, acrescenta-se a terminação - os à raiz do verbo.
Mi manĝos en mia ĉambro.
Comerei no meu quarto.
La princino tagmanĝos en sia ĉambro.
A princesa almoçará em seu quarto.
NÚMEROS ORDINAIS
Para construir números ordinais (primeiro, segundo, terceiro) basta adicionar a terminação –a aos números cardinais. Usa-se hífen quando há mais de uma palavra. Números ordinais são adjetivos.
dudek-unua – vigésimo primeiro
cent-tria – centésimo terceiro
KIOMA ? (que, qual [ordinal])
Kioma é uma palavra formada com kiom (quanto) mais a terminação adjetiva - a . Enquanto kiom? pede por uma quantidade ou um número cardinal (unu, du, tri), kioma ? pede por um número ordinal (unua, dua, tria). Uma pergunta com kioma espera uma resposta com a estrutura “la + (número)-a”.
Kiom...? → resposta com número cardinal (unu, du, tri, kvar...)
Kioma...? → resposta com número ordinal (unua, dua, tria, kvara...)
Kiom da arboj estas en la ĝardeno? —Naŭ arboj.
Quantas árvores há no jardim? – Nove árvores.
Kioma horo estas? —La naŭa horo.
Que horas são? – Nove horas [A nona hora].
Kioma tago estas hodiaŭ? – Hodiaŭ estas la kvara (4a) de majo.
Que dia é hoje? – Hoje é 4 de maio. [Hoje é o quarto (dia) de maio.]
Sur kioma etaĝo estas via ĉambro? – Sur la dua etaĝo.
Em qual andar é o seu quarto? – No segundo andar.
HORAS
As horas em Esperanto são ditas com números ordinais, já os minutos não.
Kioma horo estas?
08:00 - Estas la oka horo akurate.
São 8 horas em ponto.
08:10 - Estas la oka kaj dek minutoj
São oito e dez minutos.
08:15 - Estas la oka kaj kvarono.
São oito e um quarto.
08:30 - Estas la oka kaj duono.
São oito e meia.
08:40 - Estas la oka kaj kvardek minutoj.
São oito e quarenta.
ou Estas dudek minutoj antaŭ la naŭa
São vinte para as nove
08:45 - Estas kvarono antaŭ la naŭa
Um quarto antes das nove.
10:32:23 - Estas la deka, tridek du minutoj kaj dudek tri sekundoj (São 10 horas, 32 minutos e 23 segundos)
00:00 - Estas la noktomezo.
É meia noite.
12:00 - Estas la tagmezo.
É meio dia.
10:00h - Estas la deka matene.
São dez da manhã.
22:00h - Estas la deka vespere.
São dez da noite.
03:00h - Estas la tria nokte.
São três da madrugada.
Em horas, é comum usar as palavras post (depois) e antaŭ (antes):
8:05 – Estas la oka kaj kvin minutoj. / Estas kvin minutoj post la oka.
3:50 – Estas la tria kaj kvindek. / Estas dek minutoj antaŭ la kvara.
-ON- (fração)
Para indicar uma divisão, parte ou fração, - on - é adicionado ao número, especificando em quantas partes o total é dividido:
kvar – quatro kvarono – quarto (dividido em quatro) É comum usar as palavras duono (meia, 30 min) e kvarono (quarto, 15 min) em horas.
1:15 – Estas la unua kaj kvarono. / Estas kvarono post la unua.
1:30 – Estas la unua kaj duono. / Estas duono post la unua.
1:45 – Estas kvarono antaŭ la dua.
JE (a, por, em, etc.)
Je possui um sentido indefinido, e pode ser traduzido como “a, por, em, etc.” Je é usados em sentidos mais abstratos, quando outras preposições não se aplicam. Em geral, se evita o uso de je se existir uma preposição mais precisa. É comum usar je com horas.
Je kioma horo vi matenmanĝas? – Mi matenmanĝas je la sepa.
A que horas você toma o café da manhã? – Tomo o café da manhã às sete.
SI (pronome reflexivo)
Já vimos no nosso curso o que é sujeito e objeto. Quando o sujeito e o objeto da frase é o mesmo, usamos um pronome reflexivo. Quando você olha no espelho e vê seu reflexo, você se vê – “se” indica que “você” é tanto o sujeito quanto o objeto da frase, portanto se é um pronome reflexivo. Quando digo “Eu me lavo”, eu tanto faço quanto recebo a ação do verbo lavar , então “me” é um pronome reflexivo. Em esperanto, os pronomes de primeira e segunda pessoa (mi, vi e ni) podem funcionar como reflexivos, e caso sejam objetos diretos basta adicionar a marca do acusativo (-n).
Mi amas min.
Eu me amo.
Vi lavas vin.
Você se lava / Vocês se lavam.
Ni banas nin.
Nós nos banhamos.
Já para as terceiras pessoas (li, ŝi, ĝi e ili), o pronome reflexivo correspondente é “si”. Compare:
Li amas lin.
Ele o ama (ama outra pessoa).
Li amas sin. Ele se ama (ama a si próprio).
SIA (possessivo reflexivo)
Em Português, as palavras seu, sua, seus, suas , e mesmo dele(s), dela(s) podem gerar confusão. Ex.: 1. “João ama seu irmão e seus filhos.” – Filhos de quem? Seus próprios filhos ou os filhos de seu irmão? 2. “Ela deu a sua irmã seu livro.” – De quem é o livro? Dela ou da sua irmã? Essa confusão é evitada em Esperanto pelo pronome si , e pelo possessivo sia . Quando usamos sia , o possuidor é o sujeito da frase. A frase 1 acima pode ser traduzida de duas formas:
a) Johano amas sian fraton kaj siajn filojn.
Ele ama seu irmão e seus próprios filhos.
b) Johano amas sian fraton kaj liajn filojn.
Ele ama seu irmão e os filhos do seu irmão.
Podemos traduzir a frase 2 assim:
a) Ŝi donis al sia fratino sian libron.
O livro é dela mesma.
b) Ŝi donis al sia fratino ŝian libron.
O livro é da irmã.
Mi manĝas en mia ĉambro.
Eu como no meu quarto.
Vi manĝas en via ĉambro.
Você come no seu quarto.
Li manĝas en sia ĉambro.
seu próprio quarto
Ŝi manĝas en sia ĉambro.
seu próprio quarto
Compare:
Li manĝas sian pomon.
Ele come sua (própria) maçã.
Li manĝas lian pomon.
Ele come sua maçã (sua=de outra pessoa).
ACUSATIVO (direção, movimento)
Além de indicar o objeto direto, como vimos, o acusativo (-n) também pode indicar direção ou movimento em direção a algo. Compare:
Silvja estas en la ĝardeno. Ŝi estas tie.
Silvja está no jardim. Ela está lá.
Silvja iras al la ĝardeno. Ŝi iras tien.
Silvja vai ao jardim. Ela vai para lá.
Compare:
Mazi saltis en la rivero.
Mazi estava dentro do rio, pulando.
Mazi saltis en la riveron.
Mazi pulou para dentro do rio.
La birdo flugas en la ĉambro.
O pássaro voa no quarto.
La birdo flugas en la ĉambron.
O pássaro voa para dentro do quarto.
-AD-
O sufixo -ad- indica a duração na ação, uma ação contínua ou repetida:
🎧 Praktikado per legado (prática pela leitura)
Paĝo el la taglibro de Karol (daŭrigo)
Je la tagmezo, kiam mi alvenis al mia domo de la lernejo, mi vidis sur la tablo glasojn, kalikojn, bovlojn, telerojn, kulerojn, forkojn, tranĉilojn… “Estas jam tempo por tagmanĝi, kara.” – diris mia patrino. “Mi iros tuj, panjo. Sed rigardu! Mi kuris en la pluvo. Mi multe kuris kaj miaj kruroj doloras min. Mi estas tre malseka kaj malvarma. Unue mi devas bani min, kaj poste mi tagmanĝos. Nun mi bezonas varman plaĉan banon. Kiam mia patrino turnis ŝian kapon kaj vidis min, ŝi diris: “Ho, terure! Vi estos malsana. Vi ne devas kuri en tia malvarma pluvego. Tuj vin banu!”
Post la agrabla bano, mi multe manĝis ĉar mi estis tre malsata. “Ne manĝu tiel rapide! Tio ne estas bona por via stomako, kaj vi malsanos. Vi havos stomakdoloron.” – diris mia patro. Preskaŭ ĉiun tagon li diras tion, kaj mi ĉiam manĝas rapide. Hodiaŭ mi manĝis fazeolon, rizon kaj salaton. Mi ne ŝatas manĝi viandon, mi nur manĝas vegetare. Sed mia patro, patrino kaj frato ne estas vegetaranoj kiel mi.
Post tia bongusta manĝaĵo, mi iris ripozi en mian ĉambron. Mi telefonis al mia amikino, mi deziris ludi tenison kun ŝi. “Halo! Saluton, Sofio! Kiel vi fartas? Ĉu vi volas iri al la tenisludejo posttagmeze? Kaj ŝi respondis: “Ĉi tiun matenon mi havis fortan kapdoloron, kaj mi ankoraŭ malsanas. Mi telefonos al vi poste, kiam mia kapdoloro foriros. Kaj eble ni faros ion. Brakumon kaj ĝis revido!”
Mi estis tiel laca, mi studegis, gimnastikis, dancis kaj kuregis en la mateno. Do, post mi parolis kun mia amikino, mi dormis. Sed post kelkaj minutoj mia patrino malfermis la pordon, eniris mian ĉambron kaj diris: “Mi iros al la laborejo, kara. Mi venis por brakumi kaj kisi vin, kaj diri ĝis revido. Hodiaŭ mi havos multege da pacientoj, mi devas eliri tuj. Mia patrino estas kuracistino. Ŝi akceptas pacientojn kun preskaŭ ĉiuj doloroj: kapdoloro, stomakdoloro, dorsdoloro… kaj ŝi donas al ili medikamentojn. Sed la speciala afero pri mia patrino estas ke ŝi donas al siaj pacientoj nur naturalajn medikamentojn. Kiam mia patrino eliris mian ĉambron, mi provis dormi denove. Sed en la sekva horo, la sono de la telefono vekis min. Estis mia amikino Sofio, ŝi diris ke ŝi jam bone fartis, ŝi estis tute sana. “Nu, kien vi volas iri? Ĉu al la tenisludejo? Ni povas havi bonan ludadon” – mi diris. “Ne, vi scias, ke mi ne tre ŝatas ludi tenison. Mi preferas iri al la naĝejo havi agrablan naĝadon. Kaj mi demandis: “Ĉu vi vere volas iri al la naĝejo en tia malvarma vetero? “Vi pravas… la temperaturo ne estas tiel bona por naĝi en malvarma akvo. Eble ni povas rajdi sur ĉevalo preter la rivero. Kion vi pensas pri tio? Mi pensis, ke tio estis bonega ideo, kaj ni rajdis ĉelavon ĝis la suno ne plu brilis, je la sepa horo vespere.
Je la sepa kaj duono, ni iris al ŝia hejmo. Ŝi demandis al sia patrino por fari bonan manĝaĵon kaj ni vespermanĝis kune. Poste, mi revenis al mia domo kaj nun mi estas ĉi tie. Mi skribas en mia taglibro. Kioma horo estas nun? Ho, jam estas noktomezo, mi devas dormi. Morgaŭ mi vekiĝos je la sepa horo matene kaj iros al la lernejo. Mi havos longan tagon denove. Kian agrablan tagon mi havis hodiaŭ!
Vocabulário do texto
📚 Leitura complementar
8 – Lingvoj – Línguas
Lingvoj estas interesaj por mi. Mi ne ŝatas lerni novan lingvon.
Línguas são interessantes para mim. Eu não gosto de aprender novas línguas.
Sed mi ĝojas aŭdi tute fremdan lingvon. La evoluo de lingvoj estas interesa, mi pensas.
Mas eu alegro-me ao ouvir línguas completamente estrangeiras. A evolução das línguas é interessante, eu acho.
Mi aŭdis ke ekzistas pli ol 2000 (du mil) lingvoj sur la tero hodiaŭ.
Eu ouvi que existem mais de duas mil línguas sobre a terra hoje.
Multaj baldaŭ mortos kaj kelkaj novaj aperas. Kaj preskaŭ ĉiuj lingvoj evoluas.
Muitas logo morrerão e algumas novas aparecem. E quase todas as línguas evoluem.
Kiam mi estis en Ĉinio, mi provis lerni kelkajn vortojn de la ĉina.
Quanto eu estava na China, eu tentei aprender algumas palavras do chinês.
Sed mi tuj forgesis ilin. Por mi la ĉina estas tre bela lingvo, sed ege malfacila...
Mas eu imediatamente as esquecia. Para mim a língua chinesa é uma língua muito bela, mas extremamente difícil.
Kaj por ili mia lingvo estas tre malfacila.
E para eles minha língua é muito difícil.
Kelkaj provis paroli angle kun mi en Ĉinio, sed estis malfacile kompreni ilin.
Alguns tentaram falar em inglês comigo na China, mas foi difícil compreendê-los.
Ilia elparolo estis terura. Sed tamen multe pli bona ol mia ĉina elparolo!
A pronúncia deles era terrível. Mas todavia muito melhor do que minha pronúncia do chinês.
Mia ĉina amikino parolas Esperanton. Ankaŭ mi estas Esperanto-parolanto.
Minha amiga chinesa fala Esperanto. Eu também sou falante de Esperanto.
Per tiu lingvo ni povas glate komuniki. Ni ofte skribas kaj babilas per Interreto.
Por essa língua nós podemos facilmente se comunicar. Nós freqüentemente escrevemos e conversamos pela Internet.
Ŝajnas al mi ke Esperanto kaj Interreto estas perfekta paro por tutmonde komuniki facile kaj rapide!
Parece a mim que o Esperanto e a Internet são um par perfeito para mundialmente comunicarem-se com facilidade e rapidez.
Vocabulário
✏️ Ekzercoj (exercícios)
I) Escreva as horas:
Kioma horo estas?
a) b) c)
d) e) f)
g) h) i)
j) k) l)
II) Use as palavras entre parênteses para fazer perguntas e respostas usando o futuro (-os)
e as horas. Siga o modelo:
(ŝi venos – sepa – vespere)
Je kioma horo ŝi venos hodiaŭ? – Ŝi venos je la sepa horo vespere.
A que horas ela virá hoje? – Ela virá às sete horas da tarde.
a) (ŝi studos – oka – matene)
Je kioma horo ___ _______ hodiaŭ? – Ŝi _______ je la _____ horo __________.
b) (li tagmanĝos – unua – posttagmeze)
c) (ili revenos – dek-una – nokte)
d) (li malfermos la fruktobudon – sesa – vespere)
e) (Georgo rajdos sur ĉevalo – sepa kaj duono – matene)
f) (Ana praktikos naĝadon – kvara kaj kvarono – posttagmeze)
III) Use as palavras entre parênteses para formar frases de forma que o possuidor seja o
sujeito da frase. Use o futuro.
(ŝi – tagmanĝi – ĉambro) Ŝi tagmanĝos en sia ĉambro.
a) (li – ludi tenison – tenisludejo)
b) (ili – gimnastiki – ĝardeno)
c) (mi – naĝi – naĝejo)
d) (ŝi – danci – dormoĉambro)
e) (vi – labori – fruktobudo)
IV) Complete as frases com palavras do quadro:
sonas – voĉon – tagmanĝi – sin – kuracisto – akceptos – akurate –
doloras – sekva – tuj – ankoraŭ – jam – naĝejo – ludado – rajdi
a) Kio ___________ vin? – Mi havas terura dentdoloron.
b)La telefono _________.
c) Andrea multe ŝvitas. Ŝi volas duŝi ______.
d) Ĉu vi preferas naĝi en ___________ aŭ en rivero?
e) Filipo ne scias ĉu li __________ novan laboron en alia urbo.
f) La kuracisto demandis: “Kiu estas la ___________ paciento?”
g) Jam estas tagmezo. Mi malsatas. Estas tempo por ___________.
h) Vi havas tre belan ________. Mi pensas ke vi devas kanti profesie.
i) Ĉu vi jam studas la naŭa lecionon? – Ne, ni _________ studas la okan.
j) Kia estis la __________? – Tre bona. Mi multe lidis tenison.
k) La paciento havis dorsdoloron, do la ___________ donis al li medikamenton.
l) Mi iros _____ al la laboro! Mi ne havas tempon.
m) Ĉu vi scias ________ sur ĉevalo?
n) Kioma horo estas? – Estas la unua horo ________.
o) La infano ________ ne ploras.
V) Lembre-se de que o acusativo, além de ser usado para indicar o objeto direto, pode
também ser usado para indicar movimento em direção a algo. Vamos praticar esses dois
usos do acusativo. Corrija as frases quando necessário:
1. Kie vi iras? – Mi iras en la ĝardeno. (Aonde você vai? – Eu vou ao jardim.)
2. La birdo estis ekster la ĉambro, kaj do ŝi flugis en la ĉambro. (O pássaro estava fora do
quarto, e então ele voou para dentro do quarto.)
3. La hundo kuris sub la tablo. (O cachorro correu para baixo da mesa.)
4. La hundo kuris sub la tablo. (O cachorro correu embaixo da mesa.)
5. Mi metis la mano sur la tablo. (Eu meti a mão sobre a mesa.)
6. Mi vojaĝas en Brazilo. (Eu viajo no Brasil.)
7. Mi vojaĝas en Brazilo. (Eu viajo para o Brasil.)
8. Mi iras en la domo. (Eu caminho dentro da casa.)
9. Mi iras en la domo. (Eu caminho para dentro da casa.)
10. Li donis al mi kafo kun sukero, sed sen lakto. (Ele me deu café com açúcar, mas sem
leite.)
11. La birdo flugas trans la rivero, kaj trans la rivero estas aliaj birdoj. (O pássaro está
voando para além do rio, e além do rio estão outros pássaros.)
12. Li diras, ke mi estas atenta. (Ele diz que eu sou atento.)
13. Ni iru antaŭe! (Vamos em frente!)
14. La parkhorloĝo estas antaŭ la budo. (O parquímetro está em frente a loja.)
15. Kio vi faras? (O que você está fazendo?)
VI) Forme frases usando nomes de talheres. Siga o modelo:
(telero – manĝi) Oni uzas teleron por manĝi.
a) (taso – trinki kafon) Oni uzas____________________.
b) (glaso – trinki sukon)
c) (forkoj, tranĉiloj kaj kuleroj – tagmanĝi)
d) (kaliko – trinki vinon)
e) (teleroj kaj bovloj – vespermanĝi)
VII) Escolha as alternativas que melhor completam cada sentença.
1. ________ tago estas hodiaŭ? – Hodiaŭ estas la tria de februaro.
a) Kiom da b) Kia c) Kioma d) Kiel
2. ________ vi venos? – Mi venos noktomeze.
a) Kie b) Kiam c) Kioma horo d) Ĉu
3. Jam estas la dek-unua horo nokte, kaj la vendistoj _________ laboras.
a) sin b) post c) ankoraŭ d) tuj
4. Silvja _________ bone fartas. Ŝi ludas tenison.
a) jam pli b) ankoraŭ c) jes d) ĝuste
5. ______ kioma horo vi iras dormi?
a) En b) Al c) Ĉe d) Je
6. Foriru _____! Mi ne volas vidi vin ĉi tie!
a) jam b) tuj c) tiu d) ek
7. Mi ne bezonas medikamenton. Mi ______ sanas.
a) tuta b) tute c) ĉiu d) ĉio
8. _______ vi iras je la naŭa horo? – Mi iras al mia domo.
a) Kie b) Al kiu c) Kien d) Kiom
9. Tuj donu al mi vian krajonon! - _____ ĝi.
a) Jen b) Estas c) Tie d) Prenu
10. Oni uzas _________ por trinki vinon.
a) bovlon b) tranĉilon c) tason d) kalikon
11. La reĝo kaj la reĝino portas ________ sur la kapo.
a) bovlon b) kronon c) kuleron d) teleron
12. Ni havis bonan ________ en la naĝejo.
a) naĝado b) saltado c) ludado d) gimnastikon
13. Mi ne volas ludi ekster la domo – _________.
a) plaĉas b) tenison c) pluvas d) tuj
14. Ŝi amas _____ filon tiel, kiel ŝi amas ______ mem.
a) sin... sian. b) sian... sin. c) tion... sin. d) tiu... ŝin.
15. Ŝi rakontis al mi ______ aventuron.
a) sin b) sia c) sian d) ŝia
16. Ŝi revenis al la palaco de ______ prato.
a) ŝian b) ŝi c) si d) sia
17. _______ fratojn ŝi ne amis.
a) Kiajn b) Siajn c) Ŝiaj d) Mem
18. Oni povas trinki ______ glaso.
a) por b) per c) ĉe d) kun
VIII) Respondu:
1. Kioma horo estas nun?
2. Je kioma horo vi matenmanĝas?
3. Je kioma horo vi tagmanĝas?
4. Je kioma horo vi vespermanĝas?
5. Je kioma horo vi banas vin?
6. Je kioma horo vi iras dormi?
7. Kion ni diras, kiam ni respondas la telefonon?
8. Ĉu vi havas tempon por iri al la domo de via amiko hodiaŭ?
9. Ĉu Silvja tagmanĝos kun la reĝo kaj la reĝino?
10. Ĉu Silvja diris, ke ŝi fartis bone aŭ malbone?
11. Kion ŝi diris, ke estis sia problemo?
12. Kie Silvja diris, ke ŝi manĝos?
13. Ĉu vi havas grandan aŭ malgrandan ĉambron?
14. Kio doloras vin?
15. Kio estas “Benegripe”?
16. Kion vi uzas por matenmanĝi, tagmanĝi kaj vespermanĝi?
17. Kion oni uzas por trinki kafon?
18. Kion oni uzas por trinki sukon?
19. Kion oni uzas por trinki vinon?
20. Kion la Reĝo kaj la Reĝino portas sur la kapo?
21. Ĉu vi malsanas aŭ ĉu vi tute sanas?
22. Ĉu ni ankoraŭ studas la trian lecionon?
23. Ĉu ni ankoraŭ studas la okan lecionon?
24. Kien vi iras je la sepa horo?
25. Ĉu vi havas naĝejo ĉe via domo?
26. Kie oni povas naĝi?
27. Kien iras la unua Pseŭdo-Silvja?
28. Ĉu vi faras naĝadon?
29. Ĉu vi havas tenisludejon ĉe via domo?
30. Kien iras la dua Pseŭdo- Silvja?
31. Kie oni povas ludi tenison?
32. Ĉu vi scias ludi tesinon?
33. Ĉu vi scias naĝi?
34. Ĉu vi scias rajdi sur ĉevalo?
IX) Demandu:
1. Estas oka horo nun.
2. Mi tagmanĝas je la unua horo.
3. Mi vespermanĝas je la sepa horo.
4. Mi uzas tason por trinki kafon.
5. Mi uzas teleron, forkon kaj tranĉilon.
6. Ili portas kronojn.
7. Mi uzas glason por trinki akvon.
8. Ne, mi ne havas tempon.
9. Mi havas stomakdoloron.
10. Mi uzas kalikon por trinki vinon.
11. Mi tute sanas.
12. Mi naĝas en naĝejo kaj rivero.
13. Jes, mi scias rajdi sur ĉevalo.
14. Jes, ni ankoraŭ studas la okan lecionon.
15. Ne, mi ne havas naĝejon en mia domo.
16. Jen ĝi. (Uzu la vorto “tuj” en via demando.)
17. Ne, mi ne faras naĝadon.
18. Jes, mi ludas tenison.
19. Mi havas grandan dormĉambron.
20. Mi banas min je la naŭa horo.
👁️ Ver as respostas da lição 8
b) Bildoj:
(Respostas da primeira parte no livro-texto.)
1. kapdoloron 2. dentdoloron 3. stomakdoloron 4. dorsdoloron 5. Ŝia
6. Lia 7. kronon 8. sonas 9. voĉon 10. matenmangâs
11. tagmanĝas 12. vespermanĝas 13. banas 14. dormi 15. rajdas sur ĉevalo
16. ĉambro/dormĉambro 17. medikamento 18. dento 19. stomako
20. naĝejo 21. Estas la sesa horo. 22. Estas la tria horo. 23. estas la deka horo.
24. Estas la naŭa horo. 25. Estas la kvara horo.
I)
a) Estas la sesa horo (akurate). b) Estas la tria horo. c) Estas la deka horo.
d) Estas la naŭa horo. e) Estas la kvara horo. f) Estas la dek-unua horo.
g) Estas la kvina (horo) kaj dek kvin (minutoj). / Estas la kvina kaj kvarono. / Estas kvarono post la kvina. / Estas dek kvin
(minutoj) post la kvina.
h) Estas la dua (horo) kaj tridek (minutoj). / Estas la dua kaj duono./ Estas duono post la dua. / Estas tridek (minutoj) post la dua.
i) Estas la naŭa (horo) kaj dek kvin (minutoj). / Estas dek kvin (minutoj) post la naŭa.
j) Estas la sepa (horo) kaj kvardek kvin (minutoj). / Estas kvarono antaŭ la oka. / Estas dek kvin (minutoj) antaŭ la oka.
k) Estas tagmezo. / Estas noktomezo. / Estas la dek-dua horo (akurate).
l) Estas la unua (horo) kaj tridek kvin (minutoj).
II)
a) Je kioma horo ŝi studos hodiaŭ? – Ŝi studos je la oka horo matene.
b) Je kioma horo li tagmanĝos hodiaŭ? – Li tagmanĝos je la unua horo posttagmeze.
c) Je kioma horo ili revenos hodiaŭ? – Ili revenos je la dek-unua horo nokte.
d) Je kioma horo li malfermos la fruktobudon? – Li malfermos la fruktobudon je la sesa horo vespere.
e) Je kioma horo Georgo rajdos sur ĉevalo hodiaŭ? – Li rajdos sur ĉevalo je la sepa kaj duono matene.
f) Je kioma horo Ana praktikos naĝadon? – Ŝi praktikos naĝadon je la kvara kaj kvarono posttagmeze.
III)
a) Li ludos tenison en sia tenisludejo. b) Ili gimnastikos en sia ĝardeno.
c) Mi naĝos en mia naĝejo. d) Ŝi dancos en sia dormoĉambro.
e) Vi laboros en via fruktobudo.
IV)
a) doloras b) sonas c) sin d) naĝejo e) akceptos f) sekva g) tagmanĝi h) voĉon i) ankoraŭ
j) ludado k) kuracisto l) tuj m) rajdi n) akurate o) jam
V)
1. Kien vi iras? – Mi iras en la ĝardenon. (Aonde você vai? – Eu vou ao jardim.)
2. La birdo estis ekster la ĉambro, kaj do ĝi flugis en la ĉambron. (O pássaro estava fora do quarto, e então ele voou para dentro
do quarto.)
3. La hundo kuris sub la tablon. (O cachorro correu para baixo da mesa.)
4. La hundo kuris sub la tablo. (O cachorro correu embaixo da mesa.)
5. Mi metis la manon sur la tablon. (Eu meti a mão sobre a mesa.)
6. Mi vojaĝas en Brazilo. (Eu viajo no Brasil.)
7. Mi vojaĝas en Brazilon. (Eu viajo para o Brasil.)
8. Mi iras en la domo. (Eu caminho dentro da casa.)
9. Mi iras en la domon. (Eu caminho para dentro da casa.)
10. Li donis al mi kafon kun sukero, sed sen lakto. (Ele me deu café com açúcar, mas sem leite.)
11. La birdo flugas trans la riveron, kaj trans la rivero estas aliaj birdoj. (O pássaro está voando para além do rio, e além do rio
estão outros pássaros.)
12. Li diras, ke mi estas atenta. (Ele diz que eu sou atento.)
13. Ni iru antaŭen! (Vamos em frente!)
14. La parkhorloĝo estas antaŭ la budo. (O parquímetro está em frente a loja.)
15. Kion vi faras? (O que você está fazendo?)
VI)
a) Onu uzas tason por trinki kafon. b) Oni uzas glason por trinki sukon.
c) Oni uzas forkojn, tranĉikojn kaj kulerojn por tagmanĝi. d) Oni uzas kalikon por trinki vinon.
e) Oni uzas telefojn kaj bovlojn por vespermanĝi.
VII)
1. c 2. b 3. c 4. a 5. d 6. b 7. b 8. c 9. a 10. d
11. b 12. d 13. c 14. b 15. c 16. d 17. b 18. b
VIII) Respondu
1. Estas la unua/dua/tria... horo. 2. Mi matenmanĝas je la sepa/oka/naŭa... horo.
3. Mi tagmanĝas tagmeze / je la dek-dua... 4. Mi vespermanĝas je la sepa/oka/naŭa horo.
5. Mi banas min je la... horo. 6. Mi iras dormi je la... horo.
7. Ni diras "Halo!".
8. Jes, mi havas tempon por iri al la domo de mia amiko./ Ne, mi ne havas tempon por iri al la domo de mia amiko.
9. Ne, Silvja ne tagmanĝos kun la reĝo kaj la reĝino. 10. Ŝi diris, ke ŝi fartis malbone.
11. Ŝi diris ke ŝi havis kapdoloron. 12. Ŝi diris, ke ŝi manĝos en sia ĉambro.
13. Mi havas grandan/malgrandan ĉambron. 14. Nenio doloras min./ Mi havas kapdoloron/somakdoloron...
15. Ĝi estas medikamento.
16. Mi uzas forkon, tranĉilon, kuleron, teleron, glason, tason...
17. Oni uzas tason. 18. Oni uzas glason.
19. Oni uzas kalikon. 20. Ili portas kronojn.
21. Mi tute sanas./ Mi malsanas. 22. Ne, ni ne studas la trian lecionon.
23. Jes, ni ankoraŭ studas la okan lecionon. 24. Mi iras al mia domo./ Mi ne scias./...
25. Jes, mi havas naĝejon ĉe mia domo. / Ne, mi ne havas naĝejon ĉe mia domo.
26. Oni povas naĝi en naĝejo, en rivero, en la maro. 27. Ŝi iras al la naĝejo.
28. Ne, mi ne faras naĝadon./ Jes, mi faras naĝadon.
29. Ne, mi ne havas tenisludejon ĉe mia domo./Jes, mi havas tenisludejon ĉe mia domo.
30. Ŝi iras al la tenisludejo. 31. Oni povas ludi tenison en tenisludejo.
32. Ne, mi ne scias ludi tenison./Jes, mi scias ludi tenison.
33. Jes, mi scias naĝi. / Ne, mi ne scias naĝi.
34. Jes, mi scias rajdi sur ĉevalo. / Ne, mi ne scias rajdi sur ĉevalo.
IX) Demandu
1. Kioma horo estas nun? 2. Je kioma horo vi tagmanĝas?
3. Je kioma horo vi vespermanĝas? 4. Kion vi uzas por trinki kafon?
5. Kion vi uzas por tagmanĝi? 6. Kion reĝo kaj reĝino portas sur la kapo?
7. Kion vi uzas por trinki akvon?
8. Ĉu vi havas tempon?/ ĉu vi havas tempon por tagmanĝi/nadi/rajdi sur ĉevalo/ktp.?
9. Kion doloras vin? 10. Kion vi uzas por trinki vinon?
11. Ĉu vi sanas aŭ malsanas? 12. Kie vi naĝas?
13. Ĉu vi scias rajdi sur ĉevalo? 14. Ĉu ni ankoraŭ stuas na okan lecionon?
15. Ĉu vi havas naĝejon ĉe via domo? 16. Tuj donu al mi... (vian krajonon, libron, ktp.)
17. Ĉu vi faras naĝadon? 18. Ĉu vi ludas tenison?
19. Ĉu vi havas grandan al malgrandan dormĉambron? / Kia estas via dormĉambro? / Kia estas la dormĉambro, kiu vi havas?
20. Je kioma horo vi banas vin?
Conheça outras coisas do Saniga: suplementos naturais, perfumes e produtos para divulgar o Esperanto.
🌿 Suplementos 🌸 Perfumes 🌟 Loja Esperanto Visitar o Saniga