Leciono 6
Kiu (qual), kio/kiu/kia, kiel, tiel
💡 Sugestão para aprender melhor: primeiro leia os textos da lição, use os cartões para memorizar o vocabulário e faça os exercícios. Só então assista ao vídeo. Assim você já conhece as palavras e as estruturas, e a compreensão fica mais fluida e prazerosa.
🎬 Vídeo-aula da lição 6 (Mazi en Gondolando)
Se o vídeo não for o da lição 6, escolha na lista dentro do player. Abrir no YouTube
Toque em uma frase para ouvir o áudio; depois toque em 🇧🇷 Traduko para ver a tradução.
📖 Rakonto (a história)
Parto 3 · Sceno 3
Karlo: Ni estas amikoj.
Karlo: Nós somos amigos.
Ambaŭ: Kune vi kaj mi. Amikoj estas ni. Mi kaj vi, pli kaj pli, amikoj estas ni! (ripeto). Du amikoj ni!
Ambos: Juntos você e eu. Amigos somos nós. Eu e você, mais e mais, amigos somos nós! (repetição) Dois amigos nós!
Karlo: Rigardu!
Karlo: Olhe!
Mazi: Kion?
Mazi: O quê?
Karlo: Jen, tion, supre!
Karlo: Eis, isso, acima!
Mazi: Kion?
Mazi: O quê?
Karlo: Jen, bongustaj stangoj!
Karlo: Eis, barras gostosas!
Mazi: Ho, ne. Dankon, ne!
Mazi: Oh, não. Obrigado, não!
Karlo: Jes! Manĝu la stangojn! Unu, du, tri, kvar, kvin! Ni estas liberaj! Vi estas libera kaj ankaŭ mi! Ni estas liberaj!
Karlo: Sim! Coma as barras! Um, dois, três, quatro, cinco! Estamos livres! Você está livre e também eu! Nós estamos livres!
Mazi: Libera vi, libera mi, liberaj estas ni!
Mazi: Livre você, livre eu, livre estamos nós!
Karlo: Liberaj ni, vi kaj mi. Liberaj estas ni!
Karlo: Livres nós, você e eu. Livres estamos nós!
Mazi: Liberaj...
Mazi: Livres...
Karlo: Estas ni! Ek!
Karlo: Estamos nós! Vamos!
Ili saltas el la malliberejo.
Eles saltam da prisão.
Ambaŭ: Mi kaj vi...
Ambos: Eu e você...
Mazi: Mi estas libera! Mi sentas... malvarmon, malsaton, sed mi estas libera!
Mazi: Eu estou livre! Eu sinto... frio, fome, mas eu estou livre!
Sceno 4
Petro: Malvarma! Varma! Malsata! Soifa! Malseka! Seka!
Petro: Frio! Quente! Faminto! Sedento! Molhado! Seco!
Sceno 5
Petro: Mi soifas!
Petro: Estou com sede!
Virino: Trinku akvon!
Mulher: Beba água!
Petro: Tre varma!
Petro: Muito quente!
Virino: Pardonu!
Mulher: Perdão!
Petro: Mi malsatas.
Petro: Eu tenho fome.
Virino: Manĝu sandviĉon!
Mulher: Coma um sanduíche.
Petro: Mi ŝvitas!
Petro: Eu estou suando.
Virino: Duŝu vin!
Mulher: Duche-se!
Petro: Mi malsekas!
Petro: Eu estou molhado!
Virino: Viŝu vin!
Mulher: Seque-se!
Petro: Mi sentas malvarmon.
Petro: Eu sinto frio.
Virino: Surmetu puloveron.
Mulher: Meta um pulôver.
Petro: Mi estas laca!
Petro: Eu estou cansado!
Virino: Ripozu!
Mulher: Repouse!
Sceno 6
Mazi: Brrr! Mi malvarmas! Karlo! Karlo? Kie vi estas? Karlo!
Mazi: Brrr! Estou com frio! Karlo! Karlo? Onde você está? Karlo!
Karlo: Mazi!
Karlo: Mazi!
Mazi: Karlo! Kie vi estas?
Mazi: Karlo! Onde você está?
Karlo: Ĉi tie!
Karlo: Aqui!
Mazi: Kie? Mi ne vidas vin!
Mazi: Onde? Eu não vejo você!
Karlo: Mi estas ĉi tie, sur la arbo.
Karlo: Eu estou aqui, sobre a árvore.
Mazi: Sur kiu arbo?
Mazi: Sobre qual árvore?
Karlo: Sur la arbo... sub kiu vi staras. Aj! (li falas)
Karlo: Sobre a árvore... sob a qual você está de pé. Ai! (ele cai)
Mazi: Mi estas... sub...
Mazi: Eu estou... sob...
Sceno 7
Voĉo: Kie vi estas?
Voz: Onde você está?
Petro: Sub la kesto.
Petro: Sob a caixa.
Voĉo: Kie vi estas?
Voz: Onde você está?
Petro: Sur la kesto.
Petro: Sobre a caixa.
Voĉo: Kie vi estas?
Voz: Onde você está?
Petro: En la kesto.
Petro: Dentro da caixa.
Voĉo: Kie vi estas?
Voz: Onde você está?
Petro: Antaŭ la kesto.
Petro: Na frente da caixa.
Voĉo: Kie vi estas?
Voz: Onde você está?
Petro: Malantaŭ la kesto.
Petro: Atrás da caixa.
Voĉo: Kie vi estas?
Voz: Onde você está?
Petro: Inter la kestoj.
Petro: Dentro da caixa.
Voĉo: Kie estas la kesto?
Voz: Onde está a caixa?
Petro: Tie!
Petro: Lá!
Voĉo: Kie la kesto estas nun?
Voz: Onde está a caixa agora?
Petro: Ĉi tie!
Petro: Aqui!
Karlo kaj Mazi apud la rivero.
Karlo e Mazi perto do rio.
Karlo: Kiel vi fartas? Kiel vi fartas?
Karlo: Como você está? Como você está?
Mazi: Tre bone! Kvankam mi estas malseka kaj malsata! Kie estas la palaco?
Mazi: Muito bem! Embora eu esteja molhado e faminto! Onde está o palácio?
Karlo: Jen, tie!
Karlo: Eis, lá!
Mazi: Kie?
Mazi: Onde?
Karlo: Rigardu, ĝi estas tie! Ho, la palaco! (suspiro) Silvja estas tie.
Karlo: Olhe, está lá! Oh, o palácio! (suspiro) Silvja está lá.
🔤 Vortaro (vocabulário)
📐 Gramatiko (gramática)
KIU (quem, qual, que)
Até agora usamos kiu no sentido de “quem, que pessoa?”, mas também pode significar “qual?”
Mi estas en la arbo! —En kiu arbo? – En la arbo, sub kiu vi staras!
Eu estou na árvore! – Em qual árvore? – Na árvore sob a qual você está de pé!
KIO, KIU ou KIA?
kio – o que, que coisa kiu – que, quem, qual kia – como, que espécie de, que tipo de Como vimos na tabela de correlativos da lição introdutória, a partícula ki- é utilizada para se formar palavras interrogativas e relativas. A terminação –u indica indivíduo, coisa definida; ao passo que a tarminação –o indica coisa indefinida. Os correlativos terminados em –o (como kio e tio ) são verdadeiros substantivos (da mesma forma como libro, domo ):
Kio estas tio? - Tio estas mapo.
O que é isso? – Isso é um mapa.
Da mesma forma como não se pode colocar dois substantivos lado a lado (exemplo: domo patro – casa pai), não se pode tampouco colocar os correlativos terminados em –o junto de substantivos. Assim a pergunta “Kion libron vi legas?” está incorreta. Com substantivos podemos usar correlativos terminados em –a (como kia), e os terminados em –u (como kiu).
Kian libron vi legas? – Mi legas interesan (novan, Esperantan) libron.
Que tipo de livro você lê? – Eu leio um livro interessante (novo, de Esperanto).
Kiun libron vi legas? – Mi legas biblion.
Que livro você lê? – Eu leio a bíblia.
Como mostram as respostas, kia libro e kiu libro não são iguais: quando usamos kia , queremos saber a qualidade (devemos responder usando um adjetivo); perguntando por kiu , queremos saber o nome do livro.
Kian malsanon li havas? - Li havas gravan malsanon.
Como é [descreva, com um adjetivo] a doença que ele tem? – Ele tem uma doença grave.
Kiun malsanon li havas? - Li havas ftizon.
Qual doença ele tem? – Ele tem tísica [tuberculose].
http://pt.lernu.net/lernado/gramatiko/seppik/lec13.php#91 De uma forma geral, nas perguntas, podemos entender kio como “o que”, e kiu como “qual/quem”. Então qual das duas formas é correta? “Kiu estas via nomo?” ou “Kio estas via nomo?” (Qual é o seu nome?). Apesar da discussão sobre qual forma é melhor, Bertilo Wennergren, membro da Academia de Esperanto, afirma que as duas formas estão corretas. De fato existem diversas maneiras de ver a essência dessa pergunta. Para alguns é natural ver a pergunta como uma seleção entre todos os nomes do mundo, por isso usam kiu (Qual, de todos os nomes, é o seu nome?). Porém alguns sentem que é natural ver o nome como uma coisa, um substantivo, e aí cabe perguntar “ Kio estas via nomo?”. Pode-se perguntar ainda Kiel vi nomiĝas? (Como você se chama?). * O mesmo é válido para outras questões como: "Kio/Kiu estas via adreso?" (Qual é seu endereço?), "Kio/Kiu estas via profesio?" (Qual é sua profissão?), "Kio/Kiu estas via ŝatokupo?" (Qual é seu lazer favorito?), etc. As formas como perguntas desse tipo são vistas podem variar de uma língua para outra. No português, por exemplo, para perguntas assim usamos a idéia de “kiu” (Qual é o seu nome?); já no inglês, usamos a idéia de “kio” (What is your name?). Por isso em Esperanto, as duas formas de pensar estão corretas. E da mesma forma que no português, podemos até mesmo usar a idéia de “kia” (Kia estas via nomo? – Como é seu nome?). Flexão: KIA e KIU devem ser flexionados no plural e no acusativo quando necessário (kiaj, kian, kiajn, kiuj, kiun, kiujn). KIO não é usado no plural, mas aceita acusativo (kion).
Kiu li estas?
Quem é ele?
Kiuj ili estas?
Quem são eles?
Kiun vi amas?
Quem você ama?
Kiu vin amas?
Quem ama você?
Kion vi volas?
O que você quer?
Kiajn ĉemizojn vi volas?
Que tipos de camisetas você quer?
KIEL (como, de que forma, de que maneira)
Kiel é um correlativo formado por ki-(partícula interrogativa) mais -el (modo, maneira). A idéia de se perguntar por um modo se traduz por “como, de que maneira”. Quando pergutamos usando “kiel”, esperamos que a pessoa responda usando advérbios. * http://cs.lernu.net/lernado/gramatiko/demandoj/kio_kiu_estas_via_nomo.php
Kiel vi fartas? – Mi fartas bone.
Como você vai? – Eu vou bem.
Kiel rapide li kuris?
Li kuris tre rapide. (O quão rápido ele correu? – Ele correu muito
rápido.)
TIEL (desse jeito, dessa maneira, tão, assim)
Tiel é um correlativo formado por ti- (partícula eu indica) mais –el (modo, maneira). A idéia de se indicar um modo se traduz por “desse jeito, assim, etc.” Tiel logicamente responde a kiel :
Kiel? – Tiel.
Como? – Assim./ De que jeito? – Desse jeito.
Portu ĝin tiel.
Carregue isto assim.
Vi manĝas tiel rapide!
Você come tão rápido!
🎧 Praktikado per legado (prática pela leitura)
Dialogo inter du amikoj
- Saluton, Anĝelika! Kiel vi fartas?
- Saluton, Henriko! Mi fartas tre bone, kaj vi?
- Mi fartas pli bone nun.
- Pli bone nun? Kion vi volas diri? Ĉu vi fartis malbone?
- Ho, jes. Mi havis teruran doloron en la stomako, sed mi iris al la kuracisto kaj nun mi fartas pli kaj pli bone.
- Ĉu la kuracisto donis al vi medikamenton?
- Jes. Unue li donis al mi medikamenton kaj do mi ripozis.
- Ĉu vi scias la kaŭzon de via stomakdoloro?
- Jes, mi bone scias. Tiu estis la problemo: hieraŭ mi iris al tiu nova restoracio kun mia familio kaj kelkaj amikoj. Mi gustumis multajn sandviĉojn, salatojn, sukojn, glaciaĵojn… mi manĝegis kaj trinkegis. Sed tiuj manĝaĵoj kaj trinkaĵoj ne estis tre bonaj por mia stomako.
- Terure! Vi ne devas manĝi tiel multe. Via stomako certe ne dankis vin.
- Vi pravas. Sed mi estis tiel masata kaj tiel soifa, ke mi ne povis ĉesi meti pli kaj pli da manĝajoj en mia buŝon. Mi ankaŭ ne povis ĉesi demandi al la kelnero, ke li alportu min pli. Kvankam mi manĝis, mi estis pli malsata.
- Nun vi vidas la rezulton, ĝi ne estis bona.
- Jes, tre malbona rezulto. Ĉu vi memoras mian amikinon el Kanado?
- Ne, mi ne bone memoras ŝin. Kia ŝi estas? Kiel ŝi nomiĝas?
- Ŝi nomiĝas Amanda. Ŝi havas nigrajn okulojn, kaj belajn longajn harojn. Ŝi estas tiel bela kiel princino, kaj ŝi…
- Jes, jes, jes… nun mi bone memoras ŝin. Kio pri ŝi?
- Ni iris al la restoracio kune, kaj ŝi ankaŭ ne fartas bone nun. Ni ambaŭ havas stomakdoloron! Sed mi ne komprenas… ŝi ne manĝis tiel multe kiel mi.
- Mi ne kredas! Mi pensas ke la manĝaĵo de tiu restoracio estis infektita je bakterioj.
- Vi pravas. Mi ne pensis pri tio.
- Nu, parolu pri alia afero. Mi kaj miaj amikoj iros morgaŭ naĝi en la rivero apud la domo de Jakobo. Ĉu vi volas iri kune?
- Ne.... Mia stomako doloras min, mi estas tre laca, kaj estas tre malvarme por naĝi.
- Malvarme? Surmetu puloveron, do! Sed certe estas tre varme! Mi ŝvitas!
- Do, duŝu vin.
- Ho, mi volas ke vi iru kun ni al la rivero! Bonvolu! Pensu pri tio.
- Ne, dankon. Mi vere ne volas naĝi tie. Oni diras ke la akvo en tiu rivero estas tre malpura… tre infektita.
-Ho, tio ne estas vera. Mi pensas, ke la akvo de la rivero ne estas tiel infektita kiel la manĝaĵon kiun vi maĝis hieraŭ.
📚 Leitura complementar
6 – Studoj – Estudos
Mi nun estas en la lasta jaro antaŭ ol mi povos studi ĉe universitato.
Estou agora no último ano antes de eu poder estudar na universidade.
Estas iom malfacile scii kion mi ŝatus studi tie...
É um pouco difícil saber o que eu gostaria de estudar lá...
Eĉ malpli facile scii kio mi ŝatus fariĝi!
É ainda menos fácil saber o que eu gostaria de me tornar.
Ĉu programisto, ĉu instruisto, ĉu ĵurnalisto, ĉu flegisto?
Programista, professora, jornalista, enfermeira?
Eble mi ŝatus fariĝi kuracisto, se mi sukcesos eniri tiun universitaton.
Talvez eu gostaria de me tornar médica, se eu conseguir entrar nessa universidade.
Momente miaj notoj ne estas sufiĉe bonaj, sed mi provas studi tre diligente nun.
No momento minhas notas não estão suficientemente boas, mas eu posso estudar muito diligentemente agora.
Mi ankaŭ pripensas fari paŭzon en la studoj dum iom da tempo.
Eu também penso em fazer uma pausa nos estudos durante algum tempo.
Estus tre interese povi vojaĝi en fremdaj landoj kaj renkonti novajn kulturojn!
Seria muito interessante poder viajar em países estrangeiros e conhecer novas culturas!
Sed tio kostus multe da mono kaj mi ne scias kiel akiri tiun monon...
Mas isso custaria muito dinheiro e eu não sei como adquirir esse dinheiro...
Ankaŭ studi en universitato kostas multe da mono ĉi tie, sed miaj gepatroj pretas pagi por tio.
Também estudar na universidade custa muito dinheiro aqui, mas meus pais estão prontos a pagar por isso.
Trovi iun laboron estas tre malfacile, do mi plej verŝajne studos ion venontjare... Sed kion?
Encontrar algum trabalho é muito difícil, então eu mais provavelmente estudarei algo no ano que vem... Mas o quê? " Aspektigisto " (palavra que aparece na ilustração) é uma pessoa que dá aspecto a algo. Freqüentemente é usado para uma pessoa que dá aspecto a uma página da Internet ou alguma outra coisa (por exemplo uma roupa).
Vocabulário
-os- Terminação que indica futuro. Mi studos (Eu estudarei).
- us - Terminação para verbos na forma condicional. Mi ŝatus studi (Eu gostaria de estudar).
- ist - Sufixo - profissão, ocupação. Programisto (programador)
✏️ Ekzercoj (exercícios)
I) Você está explicando a um amigo como ele pode fazer certas coisas. Use “tiel” para
responder. Siga o modelo:
Kiel mi povas uzi la komputilon? – Vi povas uzi la komputilon tiel.
(Como posso usar o computador? – Você pode usar o computador assim.)
a) Kiel mi povas uzi vian motorciklon?
b) Kiel mi povas fari vian sandviĉon?
c) Kiel mi povas fari vian sukon?
d) Kiel mi povas skribi vian nomon?
e) Kiel mi povas gimnastiki?
II) Complete com:
kio – o que kiu – quem, qual
kia – como, que tipo kie – onde
kiom da – que quantidade de, quantos kiel – como, de que maneira
tio – isso, aquilo tie – aí, lá
tiel – assim, dessa forma ĉu – partícula interrogativa
a) ______ estas via ĉemizo? – Hi estas ruĝa.
b) ______ li manĝas lian manĝaĵon? – Li ĝin manĝas rapide.
c) Ĉu via motorciklo estas ______? – Ne, ĝi estas tie ĉi.
d) _______vi manĝas? – Mi manĝas glaciaĵon. (Dica: preste atenção no acusativo!)
e) _______ arbustoj estas antaŭ via domo? – Mi pensas ke estas dek kvin.
f) _______ via patrino rakontas historion? – Ŝi bele rakontas.
g) Kio estas _______? Hi estas mia sonorilo.
h) ______ estas via kato? – Li estas sur la ŝultro de mia patro.
i) ______ estas via kato? – Li estas bela kaj malgranda.
j) ______ fartas ili? – Bone.
k) ______ vi volas trinki akvon? – Ne, mi ne estas soifa.
l) ______ estas Mazi? – Li estas apud la rivero.
m) _____ vi fartas? – Mi fartas tre bone, dankon!
n) Rigardu! Vi devas skribi _____.
o) _______ estas via patrino? – Ŝi estas Sofio.
p) Ne parolu _____ rapide!
q) ______ frukton vi manĝas? – Mi manĝas prunon. (Acusativo!)
r) ______ manĝaĵon vi ŝatas? – Mi ŝatas bongustan manĝaĵon.
s) ______ estas via profesio? – Mi estas oficiro.
t) Ĉu vi scias, _______ komputiloj estas en la universitato? – Ne, ni devas kalkuli!
u) ______ vi scias vian lecionon? – Mi bone scias!
v) ______ estas mia pulovero? – Hi estas _____, malantaŭ la kesto.
w) ______ vi kaj viaj amikoj ŝatas studi? – Ni ŝatas studi kune.
III) Agora vamos praticar o plural e o acusativo de alguns correlativos. Complete cada uma
das 10 frases a seguir com uma das 10 palavras do quadro. Cada palavra corresponde a
uma frase, portanto cada uma é usada apenas uma vez.
kio kion
kiu kiun kiuj kiujn
kia kian kiaj kiajn
a) ______ librojn vi ŝatas legi? – Mi ŝatas legi esperantajn librojn.
b) ______ estas en via domo nun? – Mia patro estas tie.
c) Ili estas la virinoj, _______ vi amas.
d) Hi estas la frukton, _______ mi ŝatas.
e) ______ la knabino volas manĝi? – Ŝi volas salaton.
f) ______ frukton vi volas gustumi? – Mi volas malgrandan frukton.
g) ______ estas la viroj antaŭ la fruktobudo?
h) _______ estas malataŭ via domo? – Estas arbusto.
i) ______ estas via buŝo? – Hi estas granda kaj ruĝa.
j) ______ estas ŝiaj okuloj? – Ili estas belaj.
IV) Escreva frases usando “kvankam”. Siga o modelo.
(trinkis akvon – soifas) Kvankam mi trinkis akvon, mi soifas. (Embora eu tomei água, tenho
sede).
a) (ripozis – estas laca)
b) (viŝis min – malsekas)
c) (duŝis min – ŝvitas)
d) (surmetis puloveron – estas malvarma)
e) (manĝis – malsatas)
V) Escreva perguntas e respostas utilizando os advérbios de lugar que vimos nesta lição.
Siga o modelo:
(glaso – tablo)
Kie estas la glaso?
Hi estas sur la tablo.
a)(glaso – tablo) b) (krajono – libro)
c) (knabo – rivero) d) (kato – domo)
e) (knabo – arbo) f) (viro – domo)
g) (viro – domoj) h) (virino – viro)
i) (suno – nubo) j) (luno – suno)
VI) Respondu:
1. Ĉu vi havas multajn amikojn?
2. Ĉu vi ŝatas kafon kun sukero aŭ sen sukero?
3. Ĉu vi ŝatas kafon kun aŭ sen lakto.
4. Ĉu vi kaj viaj amikoj ŝatas studi kune?
5. Kion Karlo diris al Mazi, ke li manĝu en la malliberejo?
6. Kiom da stangoj manĝis Mazi?
7. Ĉu Mazi kaj Karlo estas liberaj?
8. Kiuj estas ili?
9. Mazi manĝis la stangojn. Kiel ili forkuris el la malliberejo?
10. Ĉu vi sentas varmon aŭ malvarmon?
11. Ĉu vi estas seka aŭ malseka?
12. Kion vi volas fari, kiam vi estas malsata?
13. Kion vi volas fari, kiam vi estas soifa?
14. Ĉu vi volas trinki akvon nun?
15.Ĉu vi ŝvitas?
16. Kion vi devas fari, kiam vi multe ŝvitas?
17. Ĉu vi havas puloverojn? Kiom?
18. Ĉu vi estas laca?
19.Kion vi devas fari, kiam vi estas tre laca?
20. Ĉu Mazi varmas aŭ malvarmas?
21. Mazi ne vidis Karlon. Kie estis Karlo?
22. Sur kiu arbo estis Karlo?
23. Ĉu vi sidas aŭ staras?
24. En la filmo, Mazi estis sub la arbo. Kio okazis al Karlo?
25. Kio okazas al li?
26. Kio estas Nilo, en Afriko?
27. Mazi kaj Karlo saltis el la malliberejo. Kien falis Mazi?
28. Ĉu Karlo falis ankaŭ en la riveron? Kien falis Karlo?
29. Kio estas antaŭ via domo?
30. Kio estas malantaŭ via domo?
31. Ĉu via amiko fartas bone?
32. Kiel vi fartas?
33. Kvankam mi manĝis, mi estas malsata. Nun kompletigu: Kvankam mi trinkis akvon....
34. Kompletigu: Kvankam mi ripozis...
35. Kompletigu: Kvankam mi surmetis puloveron...
36. Diru al mi nomon de muziko, kiun vi tre ŝatas.
37. Diru al mi frukton, kiun vi tre ŝatas.
VII) Demandu:
1. Mi fartas tre bone, dankon.
2. Mia paĉjo kaj mia panjo fartas bone, dankon.
3. Jes, mi havas multajn amikojn.
4. Mi ŝatas mian kafon kun sukero kaj lakto.
5. Jes, mi kaj miaj amikoj ŝatas studi kune.
6. Ne, mi ne ŝvitas.
7. Mi havas kvin puloverojn.
8. Jes, mi estas laca.
9. Mi sidas.
10. Hi estas sub la libro.
11. Malantaŭ mia domo estas alia domo.
12. Hi estas en la libro.
13. Hi falis.
14. Nilo estas rivero en Afriko.
👁️ Ver as respostas da lição 6
b) Bildoj
(Posições - respostas na figura do diálogo.)
1. Karlo kaj Mazi nun estas amikoj. Ili estas kune en la malliberejo. 2. stangojn. 3. liberaj - kune
4. malvarma 5. varma 6. malsata 7. soifa 8. malseka
9. seka 10. Viŝu vin! 11. duŝas 12. surmetas 13. ŝvitas
14. trinkas 15. laca 16. ripozas 17. staras 18. rivero
19. pulovero 20. kesto
I)
a) Vi povas uzi mian motorciklon tiel. b) Vi povas fari mian sandviĉon tiel.
c) Vi povas fari mian sukon tiel. d) Vi povas skribi mian nomon tiel.
e) VI povas gimnastiki tiel.
II)
a) Kia b) Kiel c) tie d) Kion e) Kiom da f) Kiel g) tio h) Kie i) Kia j) Kiel k) Ĉu
l) Kie m) Kiel n) tiel o) Kiu p) tiel q) Kiun r) Kiun s) Kio/Kiu t) Kiom da u) Kiel
v) Kie – tie w) Kiel
III)
a) Kiajn b) Kiu c) kiujn d) kiun e) Kion f) Kian g) Kiuj h) Kio i) Kia j) Kiaj
IV)
a) Kvankam mi ripozis, mi estas laca. b) Kvankam mi viŝis min, mi malsekas.
c) Kvankam mi duŝis min, mi ŝvitas. d) Kvankam mi surmetis puloveron, mi estas malvarma.
e) Kvankam mi maĝis, mi malsatas.
V)
a) Kie estas la glaso? – Ĝi estas sub la tablo. b) Kie estas la krajono? – Ĝi estas en la libro.
c) Kie estas la knabo? – Li estas apud la rivero. d) KIe estas la kato? – Ĝi estas antaŭ la domo.
e) Kie estas la knabo? – Li estas sur la arbo. f) Kie estas la viro? – Li estas malantaŭ la domo.
g) Kie estas la viro? – Li estas inter la domoj. h) Kie estas la virino? – Ŝi estas apud la viro.
i) Kie estas la suno? – Ĝi estas malantaŭ la nubo. j) Kie estas la luno? – Ĝi estas antaŭ la suno.
VI) Respondu
1. Jes, mi havas multajn amikojn. / Ne, mi ne havas multajn amikojn.
2. Mi ŝatas kafon kun/sen sukero.
3. Mi ŝatas kafon kun/sen lakto.
4. Jes, ni ŝatas studi kune. / Ne, ni ne ŝatas studi kune.
5. Li diris al Mazi, ke li manĝu stangojn..
6. Li manĝis kvin stangojn.
7. Jes, li estas liberaj.
8. Ili estas reĝo kaj reĝino.
9. Ili saltas el la malliberejo.
10. Mi sentas malvarmon/varmon.
11. Mi estas seka/malseka.
12. Kiam mi estas malsata, mi volas manĝi.
13. Kiam mi estas soifa, mi volas trinki akvon.
14. Ne, mi ne volas trinki akvon. / Jes, mi volas trinki akvon.
15. Ne, mi ne ŝvitas. / Jes, mi ŝvitas.
16. Kiam mi multe ŝvitas, mi devas duŝi min.
17. Jes, mi havas (número) puloverojn. / Ne, mi ne havas puloverojn.
18. Jes, mi estas laca. / Ne, mi ne estas laca.
19. Kiam mi estas tre laca, mi devas ripozi.
20. Mazi malvarmas.
21. Li estis sur la arbo.
22. Li estis sur la arbo sub kiu Mazi staris.
23. Mi sidas. / Mi staras.
24. Karlo falis el la arbo.
25. Li falis.
26. Nilo estas granda rivero.
27. Mazi falis en la riveron.
28. Ne, Karlo ne falis en la riveron. Li falis en la arbon.
29. Antaŭ mia domo estas... (alia domo, budo – “tenda”).
30. Malantaŭ mia domo estas... (arboj, alia domo).
31. Jes, mia amiko fartas bone./ Ne, mia amiko ne fartas bone.
32. Mi fartas bone. / Mi fartas malbone./Mi ne fartas bone.
33. Kvankam mi trinkis akvon, mi estas soifa.
34. Kvankam mi ripozis, mi estas laca.
35. Kvankam mi surmetis puloveron, mi estas malvarma.
36. (Resposta pessoal)
37. (Resposta pessoal)
VII) Demandu
1. Kiel vi fartas?
2. Kiel fartas via paĉjo kaj via panjo?
3. Ĉu vi havas multajn amikojn?
4. Kiel vi ŝatas vian kafon?
5. Ĉu vi kaj viaj amikoj ŝatas ludi kune?
6. Ĉu vi ŝvitas?
7. Kiom da puloveroj vi havas?
8. Ĉu vi estas laca?
9. Ĉu vi sidas aŭ staras?
10. Kie estas... (la plumo)?
11. Kio estas malantaŭ via domo?
12. Kie estas... (mia skrapgumo)?
13. Kio okazis al... (mia krajono)?
14. Kio estas Nilo?
Conheça outras coisas do Saniga: suplementos naturais, perfumes e produtos para divulgar o Esperanto.
🌿 Suplementos 🌸 Perfumes 🌟 Loja Esperanto Visitar o Saniga